اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ الَّذِين‌َ کَفَرُوا لَن تُغنِي‌َ عَنهُم أَموالُهُم وَ لا أَولادُهُم مِن‌َ اللّه‌ِ شَيئاً وَ أُولئِک‌َ أَصحاب‌ُ النّارِ هُم فِيها خالِدُون‌َ (116)
بتحقيق کساني که کافر شدند بينياز نميکند آنها را اموال و اولادشان از عذاب الهي و اينکه کفار از اصحاب آتش هستند و ملازم آتش که هرگز از آنها جدا نخواهند شد و اينها در آن آتش هميشه هستند.
جلد 4 - صفحه 323
إِن‌َّ الَّذِين‌َ کَفَرُوا چه کفار اهل کتاب و چه مشرکين و چه ساير طبقات کفار بلکه ملحق بآنها هستند اهل ضلالت و معاندين و مخالفين و بالجمله کساني که ايمان ندارند و مقصّرند.
امّا شمول آيه لجميع طبقات کفار بواسطه عموم موصول است و اما غير آنها بواسطه ادلّه خارجيه که در آخرت بحکم کفار هستند و لو در دنيا در پاره‌اي از احکام مختلف باشند.
لَن تُغنِي‌َ عَنهُم از براي غني معاني کرده‌اند لکن موارد استعمالش مختلف است، اما در صفات الهيه که ميفرمايد‌أن‌‌به وَ اللّه‌ُ هُوَ الغَنِي‌ُّ بمعني دارايي است و اعظم صفات ثبوتيه است و دلالت دارد بر جميع صفات کمال از علم، قدرت، حيات، کبريايي، عظمت، علو، قدم، وجوب وجود. و بدلالت التزاميه دلالت دارد بر سلب جميع صفات نقص و عيب از ترکيب و تجسم و شريک و غيرها.
و اما در مورد آيه دلالت دارد بر رفع و دفع عذاب و نجات از مهالک يعني از آنها رفع نميکنند عذاب را و نجات نميدهند آنها را از مهالک أَموالُهُم وَ لا أَولادُهُم ذکر اموال و اولاد براي اينست که اعزّ اشياء در نظر اهل دنيا اينکه دو چيز است که محل اعتماد آنها و البته غير اينکه دو بطريق اولي دفع عذاب نميکند از جاه و منصب و خدم و هشم و عشيره و اصحاب و صديق و رفيق و غير اينها.
مِن‌َ اللّه‌ِ شَيئاً يعني من عذاب اللّه و سخته و غضبه شيئا، نکره در سياق نفي مفيد عموم است يعني هيچگونه عذابي را از آنها نميتوانند برطرف کنند.
وَ أُولئِک‌َ أَصحاب‌ُ النّارِ جهنم هُم فِيها خالِدُون‌َ.
324