اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
مَثَل‌ُ ما يُنفِقُون‌َ فِي هذِه‌ِ الحَياةِ الدُّنيا کَمَثَل‌ِ رِيح‌ٍ فِيها صِرٌّ أَصابَت حَرث‌َ قَوم‌ٍ ظَلَمُوا أَنفُسَهُم فَأَهلَکَته‌ُ وَ ما ظَلَمَهُم‌ُ اللّه‌ُ وَ لکِن أَنفُسَهُم يَظلِمُون‌َ (117)
مثل آنچه انفاق ميکنند کفار در اينکه زندگاني دنيوي مثل مثل باديست سموم که در او برودت باشد يا حرارت که موقعي که اصابت کند کشت‌زار قومي که بخود ظلم کردند پس آن زرع را از بين ببرد و فاسد کند و اينکه فساد ظلم نيست از جانب خدا بر آنها بلکه اثر ظلميست که آنها بر خود روا داشتند.
مَثَل‌ُ ما يُنفِقُون‌َ انفاق دو قسم است يک انفاق در راه حق است مثل انفاقات واجبه يا مستحبه و يک انفاق در راه باطل است مثل انفاقات بر ضدّ حق‌ّ و مورد آيه انفاقات حقّه نيست و لو آنهم براي کفار نتيجه ندارد زيرا ايمان شرط صحّت کليه عبادات است چنانچه مکرر ذکر شده، بلکه مراد انفاقات باطله است مثل انفاق در تنظيم قشون بر عليه السلام يا انفاق بمسلمين براي عود بکفر يا بدشمنان اسلام براي تشجيع و تقويت آنها و امثال اينها، و دليل بر اينکه مراد اينکه قسم است کلمه فِي هذِه‌ِ الحَياةِ الدُّنيا يعني براي زندگاني دنيا از جاه و منصب و مقام و ضعف طرف و اينکه انفاقات بضرر خودشان تمام ميشود و خداوند دين خود را تقويت ميکند و نصرت مي‌بخشد و باطل را نابود ميکند هم مالشان از دست رفته و هم خود را بهلاکت انداخته.
کَمَثَل‌ِ رِيح‌ٍ فِيها صِرٌّ صرّ در قرآن استعمالات زيادي دارد و قدر جامع آن شدّت و سختيست و در اينجا باد شديدي باشد در برودت و سردي يا در حرارت و گرمي يا تندي و سختي. و بالجمله بادي که آسيب بر حاصل دارد از گياه و نبات و اشجار و مزروعات و آنها را از بين ببرد و فاسد کند.
جلد 4 - صفحه 325
أَصابَت حَرث‌َ قَوم‌ٍ ظَلَمُوا أَنفُسَهُم ظلم بنفس يا براي کشت بي‌موقع يا در زمين ناقابل يا در اثر عقوبت اعمال زشت چنانچه در اخبار هم داريم که بسياري از معاصي است که موجب فساد ذرع و فواکه ميشود و اينکه باد و لو بامر الهيست لکن در اثر اعمال آنها است و پاداش معاصي و کردار زشت آنها.
فَأَهلَکَته‌ُ آن باد باعث هلاکت حرث ميشود چنانچه نصرت اسلام باعث هلاکت کفار، و باد مسموميست که بجان و مال و حيثيات کفار ميوزد و از بين ميبرد و شايد اشاره بهمين باشد آيه شريفه در سوره انفال در ترغيب مجاهدين در امر بجهاد که ميفرمايد يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا إِذا لَقِيتُم فِئَةً فَاثبُتُوا وَ اذکُرُوا اللّه‌َ کَثِيراً لَعَلَّکُم تُفلِحُون‌َ وَ أَطِيعُوا اللّه‌َ وَ رَسُولَه‌ُ وَ لا تَنازَعُوا فَتَفشَلُوا وَ تَذهَب‌َ رِيحُکُم وَ اصبِرُوا إِن‌َّ اللّه‌َ مَع‌َ الصّابِرِين‌َ که مراد از ريح شوکت و قوّت است که بر خرمن کفار ميوزد و آتش ميزند.
وَ ما ظَلَمَهُم‌ُ اللّه‌ُ زيرا ظلم قبيح است و از خدا محال است صادر شود.
وَ لکِن أَنفُسَهُم يَظلِمُون‌َ خود کرده را تدبير نيست.