نکته‌های تفسیر نور

در آيات قرآن، گاهى مراد از ارث، علم است: «وَ أَوْرَثْنا بَنِي إِسْرائِيلَ الْکِتابَ» «1» و گاهى حکومت: «وَ وَرِثَ سُلَيْمانُ داوُدَ» «2» ولى هر جا که دليل خاصى نباشد، مراد از ارث، مال است. چنانکه در اين آيات، مراد از «يَرِثُنِي»، فرزندى است که از پدر ارث مى‌برد. «3» پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند: ميراث خداوند از بنده‌ى مؤمن، فرزند صالحى است که پس از مرگ او، خدا را عبادت کند، آنگاه اين آيه را تلاوت فرمودند. «4» کلمه‌ى «رضى» هم به معناى مرضىّ خداوند است و هم به معناى محبوب مردم. مقام رضايت خدا از انسان و انسان از خدا، بالاترين مقام‌ها و فوز عظيم است. جمله‌ى‌ «مِنْ قَبْلُ سَمِيًّا» يا به معناى آن است که نام يحيى بى‌سابقه است و يا آنکه ويژگى‌هاى شخصيّتى او سابقه ندارد. «عِتِيًّا» به معناى از حدّ گذشتن است و درباره‌ى کسى گفته مى‌شود که در اثر پيرى، اندامش خشکيده باشد. سؤال زکريّا که گفت: «أَنَّى يَکُونُ لِي غُلامٌ» به اين معناست که آيا من و همسرم نيز جوان مى‌شويم يا در همين حالت پيرى بچه‌دار مى‌شويم. «5» آرى، دانش انبيا نيز محدود است و تعجّب از چيزى، با مقام نبوّت آنان منافاتى ندارد. امام باقر عليه السلام فرمودند: ميان بشارت به فرزند و تولّد حضرت يحيى، پنج سال فاصله شد. «6»

آیات این صفحه