آیه ۸ سوره مریم

سوره مریم، آیه ۸ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۰۵

قَالَ رَبِ أَنَّى يَكُونُ لِي غُلاَمٌ وَ كَانَتِ امْرَأَتِي عَاقِراً وَ قَدْ بَلَغْتُ مِنَ الْكِبَرِ عِتِيّاً

گفت: «پروردگارا! چگونه برای من فرزندی خواهد بود؟! در حالی که همسرم نازا و عقیم است، و من نیز از شدّت پیری افتاده شده‌ام!»

معنی کلمات و عبارات
«أَنَّی»: چگونه؟ این پرسش ناشی از شعف و خوشحالی از قُدوم فرزند است که زکریّا می‌خواهد با شیوه و نحوه تولّد آشنا شود و بفهمد که آیا خدا او و همسرش را به سن جوانی برمی‌گرداند و آن گاه چنین کاری صورت می‌پذیرد یا جز این. «عِتِیّاً»: مصدری از ماده (عُتُوّ) است، به غایت پیر شدن و خشکیده و افتاده گشتن.
نزول
نکات آیه
۱- بشارت فرزند به زکریا(ع) در روزگار پیرى و فرتوتى وى و نازایى همسر، براى او نویدى شگفت آور بود. «أنّى یکون لى غلم و کانت امرأتى عاقرًا و قد بلغت من الکبر عتیًّا» «أنّى»، یعنى چگونه و از چه راهى؟ (مصباح). «عتیّاً» جمع «عات» از ماده «عتوّ» (از حد گذشتن) است و مفاد جمله «قد بلغت...» این است که من از نظر پیرى به افرادى رسیده ام که در کهن سالى از حدّ گذشته اند. برخى اهل لغت «عتیّاً» را مصدر و به معناى خشک و انعطاف ناپذیر شدن مفاصل و استخوان ها دانسته اند (الکشاف). مفاد جمله دراین صورت این است که من از اثر پیرى به خشکیده شدن اعضاى بدنم رسیده ام. ۲- زکریا(ع)، مایل بود بداند چگونه على رغم مساعد نبودن شرایط طبیعى، داراى فرزند خواهد شد. «أنّى یکون لى غلم ... و قد بلغت من الکبر عتیًّا» تعبیر «أنّى یکون لى غلام» بیانگر اشتیاق زکریا به اطلاع یافتن بر چگونگى تحقق وعده الهى است، نه این که قدرت خداوند بر آن بعید شمرده باشد، او با توجه به موانع موجود، درخواست خود را مطرح کرده بود. ۳- زکریا(ع)، موهبت فرزند را از جلوه هاى ربوبیت خداوند براى خویش مى دانست. «قال ربّ أنّى یکون لى غلم» ۴- دانش و علم پیامبران، محدود است. «قال ربّ أنّى یکون لى غلم» ۵- پرسش از افعال خداوند و شگفتى از آن، با مقامات بلند برگزیدگان الهى منافاتى ندارد. «قال ربّ أنّى یکون لى غلم» ۶- اولیاى خداوند در اجابت خواسته هاى خود، همواره چشم انتظار معجزه و امور خارق العاده نیستند. «قال ربّ أنّى یکون لى غلم» زکریا با آن که به قدرت مطلق خداوند ایمان داشت، در کیفیت اجابت دعایش به توجیه قانع کننده اى دست نیافت، تا آن جا که حیرت زدگى خود را با جمله «أنّى یکون لى غلام» ابراز کرد. این نشان مى دهد که او درصدد یافتن توجیهى بود که با اسباب و علل متعارف سازگار باشد وگرنه همه چیز را با قدرت خداوند امکان پذیر مى دانست. ۷- زکریا(ع)، هنگام بشارت تولد یحیى(ع)، همسرى سال خورده داشت که از آغاز زندگى نازا بود. «و کانت امرأتى عاقرًا» فعل «کانت» در آیه، با بیان دیرینه بودن نازایى، اشاره به گذشت زمان باردارى نیز دارد. ۸- زکریا(ع) در زمان دریافت بشارت تولد یحیى(ع)، در نهایت پیرى و از کف دادن قواى جنسى و شهوانى قرار داشت. «و قد بلغت من الکبر عتیًّا» ۹- زکریا(ع)، در مقام تکلم با خداوند به شیوه اى مؤدّبانه، سخن مى گفت. «قد بلغت من الکبر عتیًّا» جمله «قد بلغت...» کنایه از ناتوانى بر آمیزش جنسى است. ۱۰- لزوم رعایت ادب در گفتار با خداوند «و قد بلغت من الکبر عتیًّا» ۱۱- زکریا(ع)، محرومیت از فرزند را در دوران جوانى خود و همسرش، تنها ناشى از نازایى همسر خویش مى دانست. «و کانت امرأتى عاقرًا و قد بلغت من الکبر عتیًّا» اختصاص وصف «نازایى» به همسر زکریا، گویاى برداشت یاد شده است.
تفسیر (۱۱)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۵)
  • اسانی افرینش خارقالعاده برای خدا+۶ آیه
  • فرزنددار شدن زکریا(علیه السلام) و همسرش در دوران پیری و نازایی، ایهای از قدرت خدا+۵ آیه
  • تولّد یحیی(علیه السلام) از پدری پیر و مادری نازا، امری اعجازامیز و از ارهاصات ان حضرت+۵ آیه
  • بشارت خدا به زکریّا(علیه السلام) در سنّ پیری، به باردار شدن همسر نازای وی+۴ آیه
  • باردار شدن همسر نازای زکریّا، به خواست خداوند و به صورت خارقالعاده+۷ آیه
  • باردار شدن همسر زکریّا در سنّ پیری، امری شگفتاور برای زکریّا(علیه السلام)+۴ آیه
  • نازایی، مانع بارداری زن+۳ آیه
  • تعجّب زکریّا(علیه السلام) از بشارت به فرزنددار شدن، در سن پیری+۴ آیه
  • پدر شدن زکریّا(علیه السلام)، در پیری و کهنسالی+۳ آیه
  • دعای زکریّا(علیه السلام) برای داشتن فرزندی پسندیده+۱ آیه
  • پیری و سالخوردگی، باعث فرتوتی و افتادگی انسان+۱ آیه
  • پیری و سالمندی، از موانع زاد و ولد انسانها+۶ آیه
  • مژده تولّد یحیی(علیه السلام) به زکریّا(علیه السلام) در اوج پیریاش+۱ آیه
  • حضرت زکریّا(علیه السلام)، تحت تربیت خاصّ الهی+۱۳ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۱۲ آیه
  • تعجّب زکریّا(علیه السلام) از امکان پسردار شدن همسر نازایش+۱ آیه
  • بشارت فرزند به زکریّا(علیه السلام) در روزگار پیری، تعجّباور و سؤالبرانگیز برای وی+۳ آیه
  • توجّه به قدرت و مشیّت خدا، از عوامل رفع تعجّب زکریّا(علیه السلام)+۲ آیه
  • توجّه به قدرت خدا، از عوامل رفع تعجّب+۸ آیه
  • فرزنددار شدن زکریّا(علیه السلام) و همسرش در دوران پیری و نازایی، به صورت اعجازامیز+۴ آیه
  • پیری و سالمندی، از موانع تولیدمثل و زاد و ولد+۳ آیه
  • عقیم بودن و نازایی، از موانع تولیدمثل و زاد و ولد+۲ آیه
  • توجّه و التجا به ربوبیّت خدا، امری مطلوب در اداب دعا+۴ آیه
  • اجرای امور خارق العاده در شرایط خاصّ، به فرمان خدا، مقتضای ربوبیّت او+۳ آیه
  • یاد ربوبیّت خدا، از اداب سخن گفتن با او+۳ آیه
  • مطمین شدن زکریّا(علیه السلام) به امکان پیدایش یحیی(علیه السلام) از وی و همسر نازایش با توجّه به نوپیدایی و خلقت خویش از سوی پروردگار+۲ آیه
  • رعایت ادب از سوی زکریّا(علیه السلام) در مقام سخن گفتن با خدا و دعا به درگاه او با بیان ضعف و ناتوانی خود و همسرش+۷ آیه
  • اشاره، تکلّم رمزی سه روزه زکریّا(علیه السلام) با مردم+۴ آیه
  • بشارت فرزند به زکریّا(علیه السلام) در روزگار پیری وی و نازایی همسرش، نویدی شگفت اور+۴ آیه
  • زکریّا(علیه السلام) در هنگام بشارت تولّد یحیی(علیه السلام)، در نهایت پیری و افول قوای جنسی+۴ آیه
  • عدم امکان برخورداری از فرزند بر طبق عوامل طبیعی و بدون لطف الهی از نظر زکریّا(علیه السلام)+۵ آیه
  • نازایی همسر زکریّا سبب بی فرزندی ان حضرت+۳ آیه
  • پرسش زکریّا(علیه السلام) از خداوند درباره چگونگی فرزنددارشدنش در دوران پیری و نازایی همسرش+۳ آیه
  • اسان بودن اعطای فرزند به زکریّا(علیه السلام) در صورت تعلّق مشیّت الهی با توجّه به افرینش خود ان حضرت، پاسخ خداوند به وی+۲ آیه
  • شدّت پیری و ناتوانی زکریّا(علیه السلام) به هنگام دعا به درگاه الهی برای فرزنددار شدن و اجابت ان+۱ آیه
  • پیری زکریّا(علیه السلام) عامل شگفتی وی از فرزنددار شدن+۴ آیه
  • تعجّب زکریّا(علیه السلام) از بشارت به فرزنددار شدن با وجود پیری خود و نازایی همسرش+۴ آیه
  • گفتگوی زکریّا(علیه السلام) با خداوند+۱۰ آیه
  • ناتوانی زکریّا(علیه السلام) در اثر شدّت پیری به هنگام دعا برای فرزنددار شدن+۴ آیه
  • اطمینان بخشیدن خداوند به زکریّا(علیه السلام) در مورد اسانی قابلیّت پیدا کردن همسر وی برای بارداری به امر خدا+۳ آیه
  • همسر زکریّا، زنی عقیم و نازا+۳ آیه
  • باردار شدن زن عقیم زکریّا، موجب شگفتی وی+۲ آیه
  • سؤال تعجّب امیز زکریّا(علیه السلام) در پی بشارت خداوند به فرزنددار شدن او، از چگونگی ان امر، به رغم پیری خود و نازایی همسرش+۴ آیه
  • سؤال تعجّب امیز زکریّا(علیه السلام) در پس بشارت خداوند به فرزنددار شدن او، درباره چگونگی این امر، به رغم پیری خود و نازایی همسرش+۴ آیه
  • عجز زکریّا(علیه السلام) بر تکلّم تا سه روز، نشانه الهی بر اعطای فرزند به وی+۵ آیه
  • همسر زکریّا، زنی عقیم و نازا، در طول سالیان دراز+۵ آیه
  • عقیم بودن زن، مانع بارداری وی+۳ آیه
  • اطمینان دادن خداوند به زکریّا(علیه السلام) در برخورداری از فرزند علی رغم سالخوردگی وی و نازایی همسرش+۲ آیه
  • پیدایش فرزند از پدری پیر و ناتوان و مادری عقیم و نازا کاری اسان بر خداوند+۱ آیه
  • تعجّب زکریّا(علیه السلام) از فرزنددار شدن علی رغم پیری وی و عقیم بودن همسرش+۱ آیه
  • توجّه به افرینش اولیّه خویش برطرف کننده تعجّب از فرزنددار شدن عقیم+۱ آیه
  • محدودیّت علم زکریّا(علیه السلام)+۳ آیه
  • تداوم عمر زکریّا(علیه السلام) تا دوران کهنسالی+۳ آیه
  • تعجّب زکریّا(علیه السلام) از بشارت خداوند به فرزنددار شدنش، در سنّ پیری+۴ آیه
  • اسان بودن اعطای فرزند پسر به زکریّا(علیه السلام) از سوی خداوند، از جلوه های قدرت پروردگار+۲ آیه
  • افرینش زکریّا(علیه السلام) از عدم، از جلوه ها و دلایل توانمندی و قدرت خداوند بر اعطای فرزند پسر برای ان حضرت+۲ آیه
  • باردار شدن همسر زکریّا به صورت خارق العاده و تولّد یحیی(علیه السلام)، جلوه ای از قدرت الهی+۷ آیه
  • پیدایش فرزند از پدری فرتوت و مادری عقیم، کاری اسان به امر خدا و جلوه ای از قدرت او+۳ آیه
  • حاکمیّت قدرت خداوند، بر اسباب عادی و مجاری طبیعی+۹ آیه
  • نقل قصّه حضرت زکریّا(علیه السلام) برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۹ آیه
  • بشارت به تولّد یحیی علیه السلام از مادری نازا، مورد شگفتی پدرش زکریّا علیه السلام+۵ آیه
  • بشارت تولد یحیی علیه السلام به زکریا علیه السلام در روزگار پیری وی و نازایی همسرش، برای او بشارتی شگفتانگیز+۱ آیه
  • ولادت یحیی علیه السلام از مادری عقیم امری خارقالعاده+۴ آیه
  • پیر بودن زکریّا علیه السلام (پدر یحیی علیه السلام) در زمان دریافت بشارت تولّد یحیی علیه السلام+۱ آیه
  • نازا بودن مادر یحیی+۲ آیه
واژه‌ها