اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ذلِک‌َ عِيسَي ابن‌ُ مَريَم‌َ قَول‌َ الحَق‌ِّ الَّذِي فِيه‌ِ يَمتَرُون‌َ (34)
اينکه است عيسي پسر مريم کلام حق است آن عيسي‌اي که در او مريه و شک آوردند ذلک يعني اينست کلام عيسي که گفت إِنِّي عَبدُ اللّه‌ِ آتانِي‌َ الکِتاب‌َ وَ جَعَلَنِي نَبِيًّا تا آخر آيات (عيسي إبن مريم) که بايد او را نسبت بمريم داد و پدر از براي او نيست و او را پيغمبر دانست و صاحب کتاب قول الحق همين است قول حق مطابق با واقع و حقيقة مثل سائر انبياء که بزرگترين افتخار آنها اينست که خود را بنده خدا بدانند و در تحت فرمان او باشند چنانچه اشرف آنها در مورد او شهادت ميدهي و اشهد أن محمدا عبده و رسوله الَّذِي فِيه‌ِ يَمتَرُون‌َ از براي مريه دو معنا کردند يکي مجادله چنانچه ميفرمايد أَ فَتُمارُونَه‌ُ عَلي ما يَري نجم آيه 12 و نيز ميفرمايد فَلا تُمارِ فِيهِم کهف آيه 17 و بسيار آيات ديگر و ديگر بمعني شک و شبهه مثل فَبِأَي‌ِّ آلاءِ رَبِّک‌َ تَتَماري نجم آيه 55 و مثل فَلا تَک‌ُ فِي مِريَةٍ مِنه‌ُ هود آيه 17 و غير اينها و در اينکه آيه شريفه بهر دو معني ميتوان تفسير کرد الَّذِي فِيه‌ِ يَمتَرُون‌َ يعني در مورد عيسي مجادله ميکنند يهود او را حرامزاده و ساحر و کذّابش ميدانند نصاري جماعتي او را خدا ميگويند و جمعي قائل بتثليث هستند و بعضي ديگر در مورد او شک مياورند قول حق‌ّ همان است که گفتيم.
439