اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِن‌َّ اللّه‌َ رَبِّي وَ رَبُّکُم فَاعبُدُوه‌ُ هذا صِراطٌ مُستَقِيم‌ٌ (36)
و محققا خداوند اللّه پروردگار من و پروردگار شما است پس عبادت او را کنيد اينست صراط مستقيم.
جلد 12 - صفحه 440
وَ إِن‌َّ اللّه‌َ رَبِّي وَ رَبُّکُم اختلاف زيادي بين مفسرين است در اينکه اينکه جمله معطوف بکجا است.
اولا سياهي قرآن کلمه ان بکسر است ولي بعض مفسرين بفتح قرائت کرده‌اند و بنا بر فتح بعضي گفتند معطوف بجمله أَوصانِي بِالصَّلاةِ و کلام عيسي عليه السّلام است و بعضي گفتند معطوف بجمله وَ إِذا قَضي أَمراً يعني و قضي ان اللّه ربي و ربکم، بعضي گفتند جمله مستانفه است بعضي گفتند متعلق به فاعبدوه است مدخول لام خبر يعني فاعبدوه لان اللّه ربي و ربکم لکن چون معتبر سياهي قرآنست چنانچه در مجلّد اول در باب اختلاف قرءات بيان کرديم در مقدمات ده‌گانه مي‌گوييم اينکه جمله معطوفست بجمله ما کان‌َ لِلّه‌ِ أَن يَتَّخِذَ مِن وَلَدٍ وَ إِن‌َّ اللّه‌َ رَبِّي وَ رَبُّکُم و مربوط به کلام عيسي نيست و دستور الهي است به نبي اکرم صلّي اللّه عليه و اله و سلّم که باين کفار و مشرکين و يهود و نصاري بفرما که خداوند اتخاذ ولد نکرده و محققا پروردگار من و شماست.
فاعبدوه عبادت بتها و ملائکه و جن و گوساله و گاو و شجر و ستاره و عيسي عليه السّلام و غير اينها را نکنيد پروردگار من و شما اللّه است و بس بايد در عبادت فقط او را عبادت کرد که توحيد عبادتيست و مفاد کلمه لا اله الا اللّه و گفتيم بدلالت التزاميّه دلالت بر توحيد ذاتي و صفاتي و افعالي دارد و بدلالة اقتضايي دليل بر جميع امور اعتقاديّه و اخلاق اسلاميّه و وظايف دينيّه دارد و بيانش مفصلا گذشت.
هذا صِراطٌ مُستَقِيم‌ٌ اگر يک قدم در غير طريق اسلامي بردارند سبل شيطانيست.