تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ أَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ وَ هُمْ فِي غَفْلَةٍ وَ هُمْ لا يُؤْمِنُونَ (39)
بعد از آن حضرت نبوى صلّى اللّه عليه و آله را امر مىفرمايد:
وَ أَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ: و بترسان کفار و مخالفين را از روز ندامت که در آن بدکاران متحسر باشند که چرا بد کرديم، و نيکوکاران حسرت برند که چرا نيکى بيشتر نکرديم. إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ: وقتى که حساب تمام خلايق شود و حکم صادر گردد.
تفسير قمى- از حضرت صادق عليه السلام اين آيه سؤال شد، فرمود: بعد از آنکه اهل بهشت به بهشت و اهل جهنم به جهنم درآيند، منادى از جانب حق ندا کند: اى اهل بهشت و اى اهل جهنم، آيا مىشناسيد مرگ را به صورتى از صور.
«1» سوره بقره آيه 171.
جلد 8 - صفحه 184
گويند: نه. پس مرگ را در صورت گوسفند سياه و سفيد بين بهشت و جهنم بدارند، ندا کنند مشرف شويد تماما و نگاه کنيد به مرگ. پس نگاه کنند، بعد امر فرمايد خداوند عز و جل ذبحش نمايند، و گويند: اى اهل بهشت، مخلد، و مرگ نباشد. و اى جهنميان مخلد، و مرگ نباشد؛ و اينست فرمايش الهى «وَ أَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ» يعنى حکم شود بر بهشتيان به خلود در آن و حکم شود به جهنميان به خلود در جهنم «1».
وَ هُمْ فِي غَفْلَةٍ (حال و متعلق بقوله فى ضلال مبين) يعنى کفار در گمراهى آشکارايند در حالتى که ايشان در غفلت و بىخبرى هستند از احوال آخرت به جهت اشتغال آنها به حطام دنيوى و غرور به آن. وَ هُمْ لا يُؤْمِنُونَ: در حالتى که ايمان نمىآورند به آخرت و متعلقات آن.