تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّا نَحْنُ نَرِثُ الْأَرْضَ وَ مَنْ عَلَيْها وَ إِلَيْنا يُرْجَعُونَ (40)
آنگاه بر طريق وعظ و تذکير مىفرمايد:
إِنَّا نَحْنُ نَرِثُ الْأَرْضَ: بدرستى که ما ميراث بريم زمين را. وَ مَنْ عَلَيْها:
و هر که را بر روى زمين است، يعنى همه را فانى سازيم، پس هيچکس باقى نماند بر زمين که مالک و متصرف باشد غير از ذات يگانه ما و ملک و ملک همه به ما راجع شود. على بن ابراهيم قمى فرمايد: هر چيزى را که خداوند خلق فرموده، ميراث برد آن را خدا روز قيامت «2». يا با فنا و اهلاک، احاطه کنيم به همه زمين و هر که برآنست، و به همه وارثيم چنانکه وارث در تمام ارث تصرف کند. و ذکر «ارث» بر طريق تشبيه است، يعنى چنانکه ملک موروث منتقل به وارث مىشود و به تصرف او در مىآيد، همچنين بعد از مردن، جميع مکونات در
«1» تفسير قمى ج 2 ص 50.
«2» تفسير قمى، ج 2، ص 51.
جلد 8 - صفحه 185
تحت تصرف ما باشد و هيچکس نماند که دعوى آن کند. وَ إِلَيْنا يُرْجَعُونَ: و به سوى ما رجعت کنندگانند بعد از مرگ، يعنى بجائى که غير ما مالک امر و نهى نباشد و آنجا جزا و سزا بر وفق اعمال به ايشان رسانيم.
(قصه چهارم حضرت ابراهيم).