تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
ها أَنْتُمْ أُولاءِ تُحِبُّونَهُمْ وَ لا يُحِبُّونَکُمْ وَ تُؤْمِنُونَ بِالْکِتابِ کُلِّهِ وَ إِذا لَقُوکُمْ قالُوا آمَنَّا وَ إِذا خَلَوْا عَضُّوا عَلَيْکُمُ الْأَنامِلَ مِنَ الْغَيْظِ قُلْ مُوتُوا بِغَيْظِکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ (119)
و نيز به جهت تأکيد مطلب قبل مى‌فرمايد:
ها أَنْتُمْ أُولاءِ: آگاه باشيد شما، آن گروه خطا کاريد که با مخالفان دين طرح دوستى افکنديد. پس بيان خطاى موالات و مصاحبت ايشان را فرمايد که:
تُحِبُّونَهُمْ وَ لا يُحِبُّونَکُمْ: دوست مى‌داريد ايشان را و آنها دوست نمى‌دارند شما را و در صدد آن هستند که شما را از دين اسلام بازدارند، وَ تُؤْمِنُونَ بِالْکِتابِ کُلِّهِ: و حال آنکه شما ايمان داريد به همه کتابهاى الهى، و ايشان ايمان ندارند به کتاب شما. اين فرمايش توبيخ است به آنکه کفار در امر باطل خود
«1» بحار الانوار، جلد 74، باب 14، صفحه 197، حديث 31 (به نقل از صفات الشيعه)
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 225
محکم و مجدتر از شما هستند در امر حق خودتان.
بعد بيان حال آنها را فرمايد: وَ إِذا لَقُوکُمْ قالُوا آمَنَّا: وقتى که ملاقات کنند شما را، گويند ايمان آورديم ما. اين قول را به جهت فريب دادن شما گويند.
وَ إِذا خَلَوْا: وقتى خلوت کنند با يکديگر، عَضُّوا عَلَيْکُمُ الْأَنامِلَ: بجوند و بگزند بر دشمنى شما سر انگشتان را، مِنَ الْغَيْظِ: از غايت خشم و کينه‌اى که با شما دارند به جهت تأسف و تحسّر بر قدرت نداشتن بر شما که موجب تشفى آنها است. قُلْ مُوتُوا بِغَيْظِکُمْ: بگو اى پيغمبر: بميريد به خشم خود. اين دعاى بر ايشان است به دوام غيظ و زيادتى آن به زيادتى قوت اسلام و مسلمانان تا آنکه همه هلاک شوند. پس حاصل معنى آنکه: خشم و دردى که از جانب مؤمنان در دل دارند، خدا آن را زياده گرداند به جهت تقويت اسلام و تسلط مسلمانان، تا آنکه مرگ، شما را به آن حالت دريابد و با اين غيظ، شما را به عذاب ابدى گرفتار سازد. يا خشم و غيظ خود را بجائى رسانيد که به سبب آن مرگ خود را آرزو کنيد.
إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ: بدرستى که خداى تعالى دانا است به آن کينه‌ها که در سينه‌هاى شما است، و مطلع باشد به آن غلها که در دلهاى شما است. اين کلام ممکن است مقول قول باشد، يعنى بگو حق تعالى دانا است به آنچه پنهان‌تر از مخفيات شما، که گزيدن سر انگشتان باشد به جهت زيادتى غيظ و غضب؛ و آن علم الهى است به سرائر و ضماير فاسده و عقايد رذيله شما.
يا خارج از مقول باشد، يعنى بگو ايشان را انگشت بجويد به سبب غيظ؛ و تعجب مکن بر مطلع ساختن من تو را بر اسرار ايشان، زيرا من دانا هستم. به حقيقت صدور آنان.