تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ وَهَبْنا لَهُمْ مِنْ رَحْمَتِنا وَ جَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ عَلِيًّا (50)
وَ وَهَبْنا لَهُمْ: و بخشيديم مر ايشان را سواى اولاد و نبوت. مِنْ رَحْمَتِنا: از بخشايش خود از نعم دين و دنيا. و نزد بعضى مراد مجموع نبوت و اموال و اولاد است که به ايشان ارزانى داشت. حسن رحمت را تفسير به نبوت نموده «1» به دليل قوله «أَ هُمْ يَقْسِمُونَ رَحْمَتَ رَبِّکَ» «2». وَ جَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ عَلِيًّا: و قرار داديم مر ايشان را زبان راست در حالتى که بلند و آشکارا بود آن لسان صدق ميان مردمان.
«1» منهج الصادقين ج 5 ص 431.
«2» سوره زخرف آيه 32.
جلد 8 - صفحه 193
تنبيه: در آيه وجوهى است:
1- مراد ثناى نيکو و مرتفع است که جميع اهل ملل از يهود و نصارى و مسلمانان تماما ايشان را به آن ستايش مى‌کنند و به ايشان مفاخرت نمايند و همه دعوى مى‌کنند که ما بر دين ايشان هستيم. اين اشاره است به اجابت دعاى ابراهيم که «وَ اجْعَلْ لِي لِسانَ صِدْقٍ فِي الْآخِرِينَ» «1» پس لسان صدق، ثناى جميل و ذکر خير، و توصيف به علو، دال است بر آنکه ايشان سزاوار ثنا و تمجيد و محامدى هستند که مخفى نشود به مرور ايام، و تباعد اعصار، و تحول دول و تبدل ملل.
2- مراد آنست که بلند گردانديم ذکر ايشان را در ميان امت حضرت خاتم صلّى اللّه عليه و آله که همه کس وصف جميل ايشان را خواهد نمود.
3- مراد آن چيزى است که در تشهد مى‌خوانند يعنى (کما صلّيت و بارکت و ترحّمت على ابراهيم و ال ابراهيم).
4- ما ايشان را توفيق داديم تا به زبان صدق و علوّ بر خداى تعالى ثنا گويند.
در کافى- از حضرت امير المؤمنين و حضرت صادق عليهما السلام: لسان الصّدق للمرء يجعله اللّه فى النّاس خير من المال يأکله و يورثه. يعنى: لسان صدق براى مرد آنست که قرار دهد خداوند ذکر او را در مردم بهتر از مالى که مى‌خورد و او ارث گذارد آن را «2».
تتمه: على بن ابراهيم قمى (رحمه اللّه) از حضرت عسکرى عليه السلام:
«و وهبنا لهم» يعنى لابراهيم و اسحق و يعقوب «من رحمتنا» رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله «و جعلنا لهم لسان صدق عليّا» يعنى امير المؤمنين عليه السّلام.
فرمود حضرت عسکرى عليه السلام: و بخشيديم مر ابراهيم و اسحق و يعقوب را از رحمت خود که رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله است، و قرار داديم براى ايشان
«1» سوره شعراء آيه 84.
«2» نور الثقلين ج 3 ص 339 روايت 88.
جلد 8 - صفحه 194
لسان صدق على، يعنى امير المؤمنين عليه السلام «1».