اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما نَتَنَزَّل‌ُ إِلاّ بِأَمرِ رَبِّک‌َ لَه‌ُ ما بَين‌َ أَيدِينا وَ ما خَلفَنا وَ ما بَين‌َ ذلِک‌َ وَ ما کان‌َ رَبُّک‌َ نَسِيًّا (64)
ما نازل نميکنيم مگر بأمر پروردگار تو از براي او است آنچه در نزد ماست و قبل از ما و آنچه پس از ما خواهد آمد، و آنچه بين اينها است، و نيست پروردگار تو فراموش کننده.
وَ ما نَتَنَزَّل‌ُ کلام ملائکه است که مأمور بنزول کتب و صحف و احکام هستند بر انبياء که ما نازل نميکنيم.
إِلّا بِأَمرِ رَبِّک‌َ خطاب به پيغمبر اکرم است که تا امريّه پروردگار تو نرسد حق انزال نداريم که اينکه آيات شريفه قرآن در ظرف بيست و دو سال بر حضرتش نازل شده. لَه‌ُ ما بَين‌َ أَيدِينا لام ملکيت است، و مراد از ما بَين‌َ أَيدِينا اموريست که پيش خلق شده از عالم انوار و نفوس و عقول و لوح و قلم و عرش و
جلد 12 - صفحه 465
و کرسي و سماوات و ارضين وَ ما خَلفَنا از آن چه پس از اينکه ميآيد از مخلوقات از جن و انس و احوال قيامت و خصوصيات معاد و دوره رجعت و ظهور و غير اينها. وَ ما بَين‌َ ذلِک‌َ بين گذشته و آينده که هر روز و هر ساعت و دقيقه که ميفرمايد:
کُل‌َّ يَوم‌ٍ هُوَ فِي شَأن‌ٍ الرحمن آيه 29. وَ ما کان‌َ رَبُّک‌َ نَسِيًّا نسيان از عوارض و طواري نفس است که حالات مختلفه بر او عارض مي‌شود، ظن و شک و نسيان و سهو و وهم و خداوند محل عوارض نيست حتي علم که در حق او قائليم عين ذات است نه اينکه حالت نفساني و صفت عارضه بر ذات باشد، چنان چه بعضي توهم کردند.