نکته‌های تفسیر نور

به گفته‌ى علامه طباطبايى، جمله‌ى‌ «کَلَّا سَيَکْفُرُونَ» دو گونه تفسير دارد: الف: مشرکين به عبادت خويش کفر خواهند ورزيد و مخالف بت‌ها خواهند شد. ب: طاغوت‌ها وبت‌ها، بجاى شفاعت وعزّت ويارى عبادت‌کنندگان خود، عليه آنان قيام خواهند کرد. در قرآن آيات ديگرى نيز به اين معنا دلالت دارد. «1» «عزيز» يعنى پيروز ونفوذناپذيرى که نمى‌توان به او ضرر و شرّى رساند. امام صادق عليه السلام فرمود: مقصود از «آلِهَةً» رؤسايى هستند که مردم با اطاعت از آنان، در جستجوى عزّتند. «2» البتّه ضدّيت معبودهايى مانند طاغوت‌ها و شيطان‌ها با پيروان خود روشن است، امّا معبودهايى مانند سنگ و چوب و غيره ممکن است به اراده‌ى خداوند در «1». «يکفرون بشرککم» معبودها شرک‌ورزى شما را انکار خواهند کرد. فاطر، 14. «و اذا حشر الناس کانوا لهم اعداء و کانوا بعبادتهم کافرين» هنگامى که مردم در قيامت محشور شوند، معبودها دشمن بت‌پرستان شده و عبادات آنان را انکار خواهند کرد. احقاف، 6. «2». تفسير صافى. جلد 5 - صفحه 307 روز قيامت به زبان در آيند و از مشرکين و پرستش کنندگان خود، بيزارى جويند. «1» امام صادق عليه السلام در ذيل آيه فرمودند: مراد از عبادت در آيه، سجده ورکوع نيست، بلکه فرمانبُردارى و اطاعت است و فرمود: «من اطاع مخلوقا فى معصية الخالق فقد عبده» هرکس با اطاعت از مخلوقى مرتکب گناه شود، آن اطاعت به منزله‌ى پرستش است. «2»