آیه ۸۲ سوره مریم

سوره مریم، آیه ۸۲ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۱

كَلاَّ سَيَكْفُرُونَ بِعِبَادَتِهِمْ وَ يَكُونُونَ عَلَيْهِمْ ضِدّاً

هرگز چنین نیست! به زودی (معبودها) منکر عبادت آنان خواهند شد؛ (بلکه) بر ضدّشان قیام می‌کنند!

معنی کلمات و عبارات
«سَیَکْفُرُونَ»: بیزاری خواهند جُست. منکرخواهند شد (نگا: نحل / ، عنکبوت / ، احقاف / . «ضدّاً»: حال مؤکّده (عَلَیْهِمْ) است.
نزول
نکات آیه
۱- پرستش غیر خدا، هرگز مایه عزت نیست. «لیکونوا لهم عزًّا . کلاّ» «کلاّ» ردع و انکار نسبت به این پندار مشرکان است که پرستش معبودها را مایه عزتمندى خویش مى دانستند. ۲- معبودهاى مشرکان در قیامت، بطلان و بیهودگى عبادت هاى مشرکان را برملا کرده و از آن برائت خواهند جست. «سیکفرون بعبادتهم و یکونون علیهم ضدًّا» در مورد ضمیرهاى موجود در آیه، احتمالاتى ذکر شده است; از جمله آن که ضمیر «یکفرون» و «یکونون» به «ءالهة» بازمى گردد و ضمیر «بعبادتهم» و «علیهم» به مشرکان. برداشت یاد شده مبتنى براین وجه است. گفتنى است که «کفر» در معانى مختلفى از جمله انکار و برائت استعمال شده است (لسان العرب). در این آیه نیز به قرینه «و یکونون علیهم ضدّاً» به معناى برائت جستن و سلب مسؤولیت است. ۳- معبودهاى مشرکان در قیامت، به ستیز و دشمنى با پرستشگران خود خواهند پداخت. «و یکونون علیهم ضدًّا» ۴- معبودهاى مشرکان، در قیامت مایه ذلت و خوارى مشرکان خواهند شد. «عزًّا ... و یکونون علیهم ضدًّا» ۵- عبادت هر چیزى جز خداوند، مایه ذلت و خوارى در روز قیامت است. «من دون اللّه ءالهة لیکونوا لهم عزًّا ... و یکونون علیهم ضدًّا» ۶- قیامت، روز احضار و محاکمه مشرکان و معبودهاى آنان «سیکفرون بعبادتهم و یکونون علیهم ضدًّا» ۷- قیامت، روز ظهور حقایق و بطلان شرکورزى و بروز ناتوانى معبودهاى ساختگى مشرکان از عزت بخشیدن به آنها «لیکونوا لهم عزًّا ... سیکفرون بعبادتهم» ۸- مشرکان در قیامت، پرستش و بندگى معبودهاى ساختگى را انکار کرده و با آنها به ستیز و دشمنى خواهند پرداخت. «سیکفرون بعبادتهم و یکونون علیهم ضدًّا» در برداشت یاد شده، مرجع ضمیر «یکفرون» و «یکونون» مشرکان و مرجع ضمیر «بعبادتهم» و «علیهم» الهه دانسته شده و کفر نیز به معناى انکار گرفته شده است. ۹- قرآن پیشاپیش از سرخوردگى سریع مشرکان و ناکامى آنان در رسیدن به آرزوى عزّت و ثروت، و ضدیّت آنان با معبودهاى موهوم خویش، خبر داده است. «سیکفرون بعبادتهم و یکونون علیهم ضدًّا» قرینه اى وجود ندارد که موجب انصراف آیه به وضعیت قیامت مشرکان باشد; بنابراین بعید نیست مراد آیه، اخبار از آینده نزدیک مشرکان مکه و روگردانى آنان از شرک و بت پرستى باشد. در این برداشت، ضمیر فاعلى «سیکفرون» و «یکونون» به مشرکان بازگشت داده شده است.
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۱۰- «عن أبى عبداللّه(ع) فى قوله: « ... کلاّ سیکفرون بعبادتهم و یکونون علیهم ضدّاً» یوم القیامة ... ثمّ قال: لیست العبادة هى السجود و لا الرکوع و إنّما هى طاعة الرجال من أطاع مخلوقاً فى معصیة الخالق فقد عبده ; از امام صادق(ع) در باره سخن خدا « ... کلاّ سیکفرون بعبادتهم و یکونون علیهم ضدّاً» روایت شده که فرمود: [این ضدیّت] روز قیامت است... سپس امام فرمود: عبادت [در این جا] سجود و رکوع نیست; بلکه [مراد ]اطاعت از مردم است; هر کس مخلوقى را در معصیت خالق اطاعت کند، او را عبادت کرده است». [منبع: تفسیر قمى، ج ۲، ص ۵۵; نورالثقلین، ج ۳، ص ۳۵۷- ، ح ۱۴۶.]

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
  • ضدّیّت بتپرستان با بتها در قیامت، دلیلی بر بطلان بتپرستی+۱ آیه
  • انکار و ضدّیّت بعضی از معبودان با پرستشگران خود در قیامت، دلیلی بر بطلان بتپرستی+۱ آیه
  • انکار بتها، نسبت به پرستش بتها از جانب بتپرستان، در قیامت+۵ آیه
  • دشمنی معبودان باطل با مشرکان، در قیامت+۳ آیه
  • دشمنی مشرکان با معبودان باطل خویش، در قیامت+۱ آیه
  • دشمنی مشرکان با معبودهای باطل خود، در قیامت+۱ آیه
  • معبودهای مشرکان، دشمن ایشان در قیامت+۳ آیه
  • دشمنی مشرکان با معبودهای باطل خویش، در قیامت
  • دشمنی معبودهای باطل با مشرکان، در قیامت+۳ آیه
  • پیروی از شیطان، عامل شرکورزی به خدا+۱ آیه
  • دشمنی و عداوت مشرکان با معبودهای شان در قیامت+۳ آیه
  • انکار شرک از سوی مشرکان، در قیامت+۴ آیه
  • دشمنی معبودهای مشرکان با انان، در قیامت+۳ آیه
  • کفر معبودهای مشرکان به شرک صاحبان خود، در قیامت+۳ آیه
  • بیزاری معبودهای مشرکان از پرستشگران خود+۱ آیه
  • عبادت و اطاعت خدای یگانه، تنها راه عزّت+۱ آیه
  • عبادت غیر خدا، مایه ذلّت و خواری، در قیامت+۱ آیه
  • انکار عبادت غیر خدا از سوی مشرکان، در قیامت+۳ آیه
  • معبودان باطل در قیامت، منکر پرستش شدن شان از ناحیه مشرکان+۴ آیه
  • دشمنی معبودان باطل، با پرستشگران خود، در قیامت+۱ آیه
  • معبودان باطل در قیامت، عامل ذلّت و خواری مشرکان+۱ آیه
  • عزّت پنداری مشرکان عصر بعثت، بر اثر پرستش معبودهای ساختگی خود+۱ آیه
  • عبادت و اطاعت خدای یگانه، راهی برای عزتمندی ادمی+۱ آیه
  • مشرکان، مردمی محروم از عزّت و سرافرازی+۳ آیه
  • شرکورزی، مانع عزّتمندی ادمی+۳ آیه
  • دشمنی مشرکان با معبودهای باطل خود در قیامت+۳ آیه
  • کفرورزی مشرکان به معبودهای خویش، در قیامت+۳ آیه
واژه‌ها