اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن کُلُّ مَن فِي السَّماواتِ وَ الأَرضِ إِلاّ آتِي الرَّحمنِ عَبداً (93)
نيست هر کس که در آسمانها است که ملائکه باشند، و در زمين که جن و انس باشند مگر اينکه در پيشگاه خداوند طوق عبوديت بر گردن دارد.
إِن کُلُّ مَن فِي السَّماواتِ مراد ذوي العقول است پس مثل کرات جويّه و کواکب خورشيد و ماه و ستارگان خارج از اينکه عنوان هستند، و الا تعبير به ما في السموات ميفرمود. و الارض که جن و انس باشند، پس مثل جمادات و نباتات و حيوانات خارج هستند.
إِلّا آتِي الرَّحمنِ فرداي قيامت تمام در پيشگاه عرش اعظم حاضر ميشوند.
جلد 12 - صفحه 493
عبدا که با خضوع و خشوع و تحت فرمان ربوبي و محکوم بحکم پروردگاري با ذلّت و خفت و خواري وارد ميشوند، و اعتراف بعبوديت حق دارند.
عَبداً مَملُوکاً لا يَقدِرُ عَلي شَيءٍ نحل آيه 77 و نيز ميفرمايد:
وَ کُلٌّ أَتَوهُ داخِرِينَ نمل آيه 89- و فرزندي پسر يا دختر عنوان عبديت نسبت به پدر ندارند، بلکه آزاد هستند، بلي اگر پدر آن خود عبد غير باشند اولاد آنها هم عبد مولاي هستند نه عبد پدر، و لو واجب باشد بر اولاد اطاعت پدر و مادر و برّ بآنها، و حرام باشد عقوق و مخالفت آنها، و لو در خبر باشد
انت و مالک لابيک
ولي عبد نيست، پس ملائکه عنوان بنات اللّه بر آنها کفر، و عزير و عيسي و آدم تمام عبد ذليل الهي هستند، و عنوان عبوديت بالاتر است از مقام رسالت، در تشهد ميگويي اشهد ان محمّدا عبده و رسوله عبوديت را مقدم بر رسالت ذکر ميکني، لکن امروز جامعه اکثر، بلکه صد هشتاد خود را از تحت عبوديت حق خارج کردند و خود را آزاد ميدانند و هر فسق و فجوري را که هواي نفس مايل باشد مرتکب ميشوند.