اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِلاّ تَذکِرَةً لِمَن يَخشي «3»
مگر اينکه تذکره و يادآوري باشد از براي کسي که از خداي تبارک و تعالي بترسد که مراد علّت نزول قرآن براي يادآوري او است و کسي که از خدا بترسد فقط مؤمن که معتقد بجميع عقائد حقه است چنانچه در جاي ديگر ميفرمايد:
(وَ ذَکِّر فَإِن‌َّ الذِّکري تَنفَع‌ُ المُؤمِنِين‌َ) ذاريات آيه 55 و در آيه قبل از آن ميفرمايد:
(فَتَوَل‌َّ عَنهُم فَما أَنت‌َ بِمَلُوم‌ٍ) ذاريات آيه 54 که مفادش با اينکه دو آيه مطابق ميشود که از کفّار و مشرکين و معاندين اعراض فرما و اهل ايمان را يادآوري کن پس براي کفّار خود را بمشقت ميانداز و کساني که از خدا مي‌ترسند اينکه قرآن تذکره آنها است که بدستورات آن عمل کنند واجبات او را بجا آورند و از محرمات آن اجتناب کنند لذا ميفرمايد ما قرآن را نازل نکرديم.
(إِلّا تَذکِرَةً لِمَن يَخشي) که گفتند مؤمن بايد بين خوف و رجاء باشد امر از مکر اللّه و يأس از روح اللّه دو معصيت کبيره است و اخبار خوف و رجاء دو دسته است يک دسته دلالت دارد که مؤمن خوف و رجائش بايد مساوي باشد هيچ کدام بر ديگري زيادتي نداشته باشد و يک دسته دلالت دارد بر اينکه رجاء آن بايد بيشتر از خوف باشد و در جمع بين اينکه دو دسته اخبار وجوهي گفته‌اند وجهي که بنظر تمام ميآيد آنکه دو نظر است مؤمن اگر نظر بخود و اعمال خود کند بايد خوف و رجاء آن مساوي باشد بسا باشد که عباداتش مقبول درگاه الهي نشود زيرا فاقد شرائط قبول باشد يا بواسطه بعضي از معاصي حبط شود يا العياذ باللّه در آخر عمر ايمانش از
جلد 13 - صفحه 5
دست برود و بدون ايمان از دنيا رحلت کند و بسا باشد ببرکت اعمال صالحه و توفيق توبه گناهانش محو شود چنانچه ميفرمايد:
(فَأُولئِک‌َ يُبَدِّل‌ُ اللّه‌ُ سَيِّئاتِهِم حَسَنات‌ٍ) فرقان آيه 71.
و اما نظر بسعه رحمت و عفو و مغفرت الهي در جنب معاصي رجائش بيشتر باشد.