آیه ۳ سوره طه

«إِلاّ»: لیکن. امّا. «إِلاّ تَذّکِرَةً»: لیکن برای پند و اندرز. استثناء منقطع است. «تَذْکِرَةً»: آنچه مایه یادآوری و سبب پندآموزی گردد. مصدر باب تفعیل است (نگا: اعلی / و ).

۱- هدف از نزول قرآن بر پیامبر(ص)، هشدار و توجه دادن به مردم ونصیحت کردن آنان است. «ما أنزلنا ... إلاّ تذکرة لمن یخشى» استثناء در «إلاّ تذکرة» منقطع است و «تذکرة» مفعولٌ له مى باشد; یعنى، «لکن أنزلنا للتذکرة». «تذکرة» معنایى گسترده تر از «راهنمایى» و «نشانه» دارد و هرچه را مای توجه به چیزى گردد شامل مى شود (مفردات راغب) و به معناى «وعظ» نیز مى آید (مصباح و قاموس). ۲- پیامبر(ص) مسؤول ابلاغ قرآن و تذکردادن به مردم است و در مورد به ثمرنشستن آن مسؤولیِت ندارد. «ما أنزلنا علیک ... إلاّ تذکرة لمن یخشى» ۳- تعالیم قرآن، تنها در کسانى مؤثر است که توجه به عظمت خداوند در دل آنان هراس افکنده است. «إلاّ تذکره لمن یخشى » «خشیة» ترسى است آمیخته با احساس عظمت (مفردات راغب). متعلق «یخشى» - به قرین آی بعد که عظمت نازل کننده قرآن را بیان کرده است - خداوند است. ۴- آموزش قرآن به اهل خشیت، آسان و بى نیاز از تحمل رنج و ناراحتى است. «ما أنزلنا ... لتشقى إلاّ تذکرة لمن یخشى » ۵- فرجام بى اعتنایى به پیام هاى قرآن، هراس انگیز و هولناک است. «إلاّ تذکرة لمن یخشى » خشیت و ترس از خداوند، به معناى هراس از مجازات هاى او در صورت مخالفت با تذکرات قرآنى است. ۶- لزوم خداترسى و هراس از فرجام مخالفت با تعالیم قرآن «إلاّ تذکرة لمن یخشى » ۷- پیام قرآن، هماهنگ با فطرت آدمى و بیدارگر آن است. «إلاّ تذکرة لمن یخشى » «تذکرة» - آن گونه که از «لسان العرب» برمى آید - به معناى به یاد انداختن فراموش شده ها است. یادآوربودن قرآن به این است که انسان را به آنچه در فطرت او نهفته است و از آن غفلت دارد متوجه سازد.