اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِذ تَقُول‌ُ لِلمُؤمِنِين‌َ أَ لَن يَکفِيَکُم أَن يُمِدَّکُم رَبُّکُم بِثَلاثَةِ آلاف‌ٍ مِن‌َ المَلائِکَةِ مُنزَلِين‌َ (124)
زماني که گفتي بمؤمنين آيا هرگز کفايت نميکند شما را اينکه خداوند مدد فرمود شما را بسه هزار ملائکه که آنها را براي نصرت شما نازل فرمود.
قضيه بدر در هفدهم رمضان بود و شب هفدهم تقابل لشگر اسلام با لشگر مشرکين در بدر واقع و روزش جنگ بدر شروع شد و سه هزار ملک در شب از آسمان نازل شدند برياست سه ملک مقرب جبرئيل و ميکائيل و اسرافيل هر يک با هزار ملک، و در اخبار دارد که با عمامه‌هاي سفيد داراي دو تحت الحنک يکي قدام و ديگري خلف.
جلد 4 - صفحه 338
و از بسياري از اخبار استفاده ميشود که حضرت رسول صلّي اللّه عليه و آله و سلّم در ليلة البدر فرمود کيست برود و براي ما از چاه آب بياورد احدي جرئت نکرد زيرا هوي بسيار سرد بود و تاريک و بادهاي شديد و خوف از مشرکين داشتند جز علي عليه السّلام مشک برداشت و رفت و تناب هم نداشت، رفت در چاه و مشک را پر از آب نمود و بيرون آمد و تا آمد خدمت پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم حضرت فرمود بسيار طول کشيد عرض کرد بادهاي سخت سه مرتبه وزيد نشستم تا ساکت شود، حضرت فرمود باد اول جبرئيل بود با هزار ملک، دوم ميکائيل با هزار، سوم اسرافيل با هزار و اينها مأمور بودند که اولا بر تو سلام کنند سپس بياري ما آيند، و همين است مراد قائل به اينکه در يک شب سه هزار و سه فضيلت براي امير المؤمنين عليه السّلام بود.
و مفاد اشعار سيّد حميري در مدح امير المؤمنين عليه السّلام است که از جمله آنها اينکه سه شعر است:
ذاک الذي سلّم في ليلة || عليه ميکال و جبريل
ميکال في الف و جبريل في || الف و يتلوهم سرافيل
ليلة بدر مددا تنزلوا || کانّهم طيرا ابابيل
إِذ تَقُول‌ُ لِلمُؤمِنِين‌َ اينکه فرمايش پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم در احد بوده براي تشجيع مؤمنين که ديديد خداوند در بدر شما را ياري فرمود با اينکه شما ضعيف و قليل بوديد و مشرکين قوي و کثير بودند، و تعبير بفعل مضارع نمود دون الماضي و نفرمود اذ قلت چون نزول آيه همان حين فرمايش پيغمبر صلّي اللّه عليه و آله و سلّم بوده يا قبل از آن.
أَ لَن يَکفِيَکُم استفهام تقريري است که مؤمنين اقرار کنند به اينکه چرا کفايت فرمود خداوند ما را.
أَن يُمِدَّکُم رَبُّکُم امداد بمعني کمک و دلالت دارد به اينکه ملائکه مقاتله ميکردند و دستها و سرها از مشرکين ريخته ميشد.
بِثَلاثَةِ آلاف‌ٍ مِن‌َ المَلائِکَةِ مُنزَلِين‌َ اينکه جمله صراحت دارد مثل بسياري
جلد 4 - صفحه 339
از آيات ديگر و اخبار متواتره که ملائکه صورت جسماني دارند و جنگ ميکنند و نزول و حبوط و عروج دارند مثل ملائکه‌اي که بر حضرت ابراهيم عليه السّلام نازل شدند در بشارت باسحق و بر حضرت لوط عليه السّلام در اهلاک قوم او و بر داود عليه السّلام در امتحان او، و نزول هاروت و ماروت و غير اينها، و نزول فطرس با چهار هزار ملک براي نصرت ابي عبد اللّه الحسين عليه السّلام و نزول در رکاب حضرت بقيّة اللّه عجل اللّه تعالي فرجه و غير اينها، و توضيح آن در مجلد اول در حقيقت جن‌ّ و ملک داده شده مراجعه شود در ذيل آيه شريفه وَ إِذ قُلنا لِلمَلائِکَةِ الاية.
و از کلمه منزلين بقرينه آيه بعد که ميفرمايد مسوّمين استفاده ميشود که اينکه سه هزار ملک در جنگ بدر مشاهده نميشدند همين ميديدند که سر و دست مشرکين جدا ميشود ولي قاتل آنها ديده نميشد، حتي گذشت بر امير المؤمنين عليه السّلام هم بصورت باد وارد شدند و سلام کردند.
سؤال- آيا اينکه خلاف عدل نيست!
جواب- منافي با عدل نيست زيرا اينکه ملائکه کساني را ميکشتند که ميدانستند که آنها نه خود قابل هدايت هستند و نه در نسل آنها مؤمني بوجود ميآيد، چنانچه امير المؤمنين عليه السّلام هم اينکه جهت را منظور داشت در جنگها، و همچنين ابي عبد اللّه عليه السّلام در کربلا بعلاوه عضو فاسدي بودند که سرايت بسائر اعضاء مينمودند و جلوگير ديگران بودند از تشرّف باسلام بلکه مسلمين را از بين ميبردند و اساس اسلام در هم کوبيده ميشد.
340