اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لِيَقطَع‌َ طَرَفاً مِن‌َ الَّذِين‌َ کَفَرُوا أَو يَکبِتَهُم فَيَنقَلِبُوا خائِبِين‌َ (127)
از جهت اينکه خداوند قطع کند يک قسمت از کساني که کافر شدند بهلاکت و کشته شدن و اسيري يا آنکه آنها را مخذول و منکوب گرداند پس برگردند مأيوس و نااميد.
ظاهر اينست که لام ليقطع متعلق بکلمه النصر باشد که نصرت الهي براي قطع قسمتي از کفار بوده، و قطع بمعني جداييست که اينکه قسمت از قسمتهاي ديگر کفار جدا شدند يا بواسطه قتل که صناديد و شجاعان و بزرگان آنها در بدر و احد کشته شدند و بسياري از آنها اسير مسلمين گرديدند.
و تعبير به طرفا شايد براي اينکه باشد که آنهايي که نزديکتر بودند در ميدان جنگ با مسلمين که البته بزرگان و دلاوران آنها بودند کشته شدند يا اسير شدند و آنهايي که دورتر بودند فرار کردند مِن‌َ الَّذِين‌َ کَفَرُوا من تبعيضيه، يعني کفاري که آمده بودند براي جنگ با مسلمين يک قسمت از آنها قتيل و اسير شدند.
أَو يَکبِتَهُم کتب بمعني خزي و خيبة و خفّة و خاري و وهن و سستي و برو در افتادن است، و ظاهر اينست که مراد بقيه لشگر کفر باشند که فرار کردند
جلد 4 - صفحه 345
و خار و خفيف شدند يعني مشرکين که در حرب حاضر بودند دو قسمت شدند يک قسمت کشته و اسير و يک قسمت خار و خفيف.
فَيَنقَلِبُوا يعني برگشتند رو بمکّه که فرار نمودند خائبين خيبة مقابل ظفر است مثل يأس که مقابل رجاء است، و فرق بين اينکه دو اينست که يأس اينست که انسان از اول امر مأيوس است و هيچ اميدي ندارد، و لکن خيبة بعد از آنيست که اميد کامل و اطمينان بظفر داشته باشد پس نااميد گردد.