تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنَّا آمَنَّا بِرَبِّنا لِيَغْفِرَ لَنا خَطايانا وَ ما أَکْرَهْتَنا عَلَيْهِ مِنَ السِّحْرِ وَ اللَّهُ خَيْرٌ وَ أَبْقى (73)
إِنَّا آمَنَّا بِرَبِّنا: بدرستى که ما ايمان آورديم به پروردگار خود. لِيَغْفِرَ لَنا خَطايانا: تا بيامرزد براى ما گناهان ما را از کفر و معاصى. وَ ما أَکْرَهْتَنا عَلَيْهِ مِنَ السِّحْرِ: و آنچه اکراه کردند ما را بر آن از سحر تا با پيغمبر خدا در مقام معارضه برآئيم.
نزد بعضى از مفسرين آنکه: فرعون مردم را به خواندن و ياد گرفتن سحر اکراه، و بر فعل آن اهتمام مى‌نمود. ايشان اينجا از درگاه بارى تعالى آمرزش آن اکراه طلبيدند، زيرا اکراه در جميع اديان در مقام مؤاخذه بوده و به برکت و ميمنت حضرت ختمى مرتب صلّى اللّه عليه و آله از امت مرحومه برداشته شده.
نزد بعضى ديگر آنکه: سحره هفتاد و دو نفر بودند، دو نفر قبطى و بقيه سبطى، به فرعون گفتند: هر گاه موسى در خواب است، عصاى او پاسبانى او را مى‌کند، و اين صورت از سحر خارج است، زيرا ساحر وقتى در خواب است، سحر او باطل و اثرى ندارد. فرعون از اين سخن متغير شده، سحر را اکراه نمود تا با موسى در مقام معارضه برآمدند. و چون بواسطه ظهور معجزه، مطلب محقق گرديد و ايمان آوردند، فرعون تهديد نمود، گفتند: ما ايمان آورديم به پروردگار خود تا بيامرزد گناهان ما را و آنچه اکراه کردند ما را بر آن از سحر.
وَ اللَّهُ خَيْرٌ وَ أَبْقى: و خداوند بهتر است از جهت پاداش و پاينده از وجه ثواب. اى فرعون، تو ما را بر کفر مزدى مى‌دهى که زوال يابد، و اما حق تعالى ما را بر ايمان اجرى عطا فرمايد که باقى باشد.
خاتمه احوال سحره
: مشهور آنست که فرعون ايشان را بر دار کشيد. عجب از حال اين جماعت که صبح کافر، چاشت ساحر، ظهر مؤمن، عصر شهيد، و شام به بهشت رسيدند! بعضى گفته‌اند ايشان را حبس نمود، در آخر کار که عذابها
جلد 8 - صفحه 300
بر او نازل شد با ساير بنى اسرائيل ايشان را رها نمودند.
اين داستان گزارشات سحره، هر آينه آگاهى است براى تمامى مؤمنين هر عصرى که در حق و حقانيت، بدين رويه سلوک کنند و از جاده انصاف و استقامت منحرف نشوند، و به وزيدن بادهاى مخالف متزلزل نگردند، و گوهر ديانت را به سبب فتن و محن از دست ندهند؛ لذا فرمود: مؤمن مانند کوه ثبات دارد که متحرک نکند او را بادهاى شديد سخت بلکه بالاتر آنکه: زالت الجبال و لم تزل قلب المؤمن: کوهها زايل شوند و قلب مؤمن متزلزل نشود بلکه محکم باشد «1».