اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
کُلُوا مِن طَيِّباتِ ما رَزَقناکُم وَ لا تَطغَوا فِيهِ فَيَحِلَّ عَلَيکُم غَضَبِي وَ مَن يَحلِل عَلَيهِ غَضَبِي فَقَد هَوي (81)
تناول کنيد از پاکيزههايي که روزي شما کرديم از اطعمه و طغيان و سرکشي نکنيد در آن پس حلول ميکند بر شما غضب من و کسي که حلول کند بر او غضب من پس بتحقيق نزول کرده در اسفل السافلين و هلاک شده.
(کُلُوا مِن طَيِّباتِ) و لو بمناسبت آيات خطاب به بني اسرائيل است، لکن حکم عام است شامل جميع افراد ميشود، و امر کلوا براي ترخيص و اباحه است نه امر وجوبي و مولوي و مراد از طيّبات جميع مأکولات است که موافق با طبع انساني است از حبوب و فواکه و لحوم و ساير مأکولات.
(ما رَزَقناکُم) که خداوند بفضل و کرمش آنها را روزي بندگان خود قرار داده.
(وَ لا تَطغَوا فِيهِ) از طريق حرام دست نياوريد و اشياء محرّمه را تناول نکنيد و تعدّي و تجاوز بحقوق ديگران نکنيد و اسراف و تبذير نکنيد که تماما حرام و موجب طغيان و سرکشي ميشود که امروز اغلب ناس مرتکب ميشوند گوشت خوک ميته و از طريق کسب حرام و شغل حرام و از راه ظلم و تعدّي دست ميآورند که حضرت ابا عبد اللّه عليه السلام فرمود:
(ملئت بطونهم من الحرام)
که نتيجه حرام اينست که: حسين کش ميشوند.
(فَيَحِلَّ عَلَيکُم غَضَبِي) و مراد از غضب الهي عذاب است نه اينکه حالت غضب بر خدا دست دهد چون محلّ حوادث نيست و تغيير در ساحت قدس او روا نيست،
جلد 13 - صفحه 75
چنانچه در اخبار هم تصريح شده از حضرت باقر عليه السلام سؤال کردند و سائل عمرو إبن عبيد بود از قوله تعالي:
(وَ مَن يَحلِل عَلَيهِ غَضَبِي فَقَد هَوي) (ما ذلک الغضب
فقال عليه السلام: هو العقاب)
و در بعض اخبار فرمود:
(غضب اللّه عقابه)
سپس فرمود:
(و من ظنّ انّ اللّه يغيّره شيء فقد کفر)
و در بعض اخبار فرمود:
(من زعم ان اللّه قد زال من شيء الي شيء فقد وصفه بصفة مخلوق و انّ اللّه عزّ و جلّ لا يستفزّه شيء فيغيّره)
و مراد از هوي سقوط از علوّ است بطرف اسفل و اشاره بهلاکت است و بمناسبت اخبار مذکوره سقوط از علوّ ايمان است بکفر.