اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ فَلا يَرَون‌َ أَلاّ يَرجِع‌ُ إِلَيهِم قَولاً وَ لا يَملِک‌ُ لَهُم ضَرًّا وَ لا نَفعاً (89)
آيا پس از اينکه خوار نمي‌بينند اينکه که برنميگردد بسوي آنها کلامي و مالک نميشود از براي آنها ضرري و نه نفعي، بعضي گفتند: سامري از اهل کرمان بوده، بعضي گفتند: از بلدي بوده که عبادت گاو ميکردند گاوپرست بودند و قلبا متمايل باين عقيده بودند. و بعضي گفتند: از بني اسرائيل بوده و
جلد 13 - صفحه 84
منافق بوده و چون بني اسرائيل بحضرت موسي گفتند: در موقعي که رسيدند بقريه بت پرستان (اجعَل لَنا إِلهاً کَما لَهُم آلِهَةٌ) سامري موقع را غنيمت شمرد و حلي و حلل فرعونيان را از بني اسرائيل گرفت و مطاع بود در بني اسرائيل و در مدت اينکه ده روز که آمدن موسي عقب افتاده بود عجل را ساخت و آنها را بعبادت او دعوت نمود.
(أَ فَلا يَرَون‌َ) يعني درک نميکنند و نمي‌فهمند که ساخته سامري بمجرد يک خوار خدا نميشود و هر چه با او تکلم کنند جواب نميدهد.
(أَلّا يَرجِع‌ُ إِلَيهِم قَولًا) و قدرت بر اينکه دفع ضرري از شما بکند يا جلب نفعي.
(وَ لا يَملِک‌ُ لَهُم ضَرًّا وَ لا نَفعاً) ندارد بسيار تعجب است از اينها با آن معجزات محيّر العقول که دريا شکاف بردارد و فرعونيان غرق شوند و از سنگ چشمه آب خارج شود و عصاي موسي سحر سحره فرعون را ببلعد و غير آنها از معجزات بمجرد اينکه چند روز از آمدن موسي تأخير شد مشرک شوند و گوساله‌پرست شوند با اينکه حضرت موسي امر فرموده بود باطاعت هارون و او را خليفه خود قرار داد و هر چه هارون آنها را منع کرد مخالفت کردند حتي قصد کشتن او را نمودند و فريب سامري را خوردند و بضلالت افتادند.