اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قالُوا لَن نَبرَح‌َ عَلَيه‌ِ عاکِفِين‌َ حَتّي يَرجِع‌َ إِلَينا مُوسي (91)
گفتند: بني اسرائيل بحضرت هارون ما مفارقت نمي‌کنيم و دست بردار
جلد 13 - صفحه 86
نيستيم از عبادت عجل و بر او پا برجا هستيم تا اينکه برگردد بسوي ما موسي (قالُوا لَن نَبرَح‌َ عَلَيه‌ِ) برح بمعني مفارقت است، چنانچه در قضيه موسي و خضر (لا أَبرَح‌ُ حَتّي أَبلُغ‌َ مَجمَع‌َ البَحرَين‌ِ) يعني لا يزال در سير هستم کهف آيه 59 (فَلَن أَبرَح‌َ الأَرض‌َ حَتّي يَأذَن‌َ لِي أَبِي) يوسف آيه 80.
(عاکِفِين‌َ) عکوف بمعني اقامه است، چنانچه ميفرمايد: (وَ العاکِفِين‌َ وَ الرُّکَّع‌ِ السُّجُودِ) بقره آيه 119 و غير اينها از آيات.
(حَتّي يَرجِع‌َ إِلَينا مُوسي) از ميقات برگردد اگر تصديق کرد عمل ما را که بر طبقش رفتار مي‌کنيم و اگر رد کرد ما بر ميگرديم بسيار تعجب است بني اسرائيل که حضرت موسي بفرمايد خداوند با من تکلم ميفرمايد از او نپذيرند تا اينکه هفتاد نفر از بزرگان آنها را بياورد در ميقات و کلام الهي را بشنوند مع ذلک قبول نکنند و بگويند: ما خدا را بچشم بايد به بينيم، چنانچه ميفرمايد:
(وَ إِذ قُلتُم يا مُوسي لَن نُؤمِن‌َ لَک‌َ حَتّي نَرَي اللّه‌َ جَهرَةً فَأَخَذَتکُم‌ُ الصّاعِقَةُ) بقره آيه 53 و نيز ميفرمايد:
(فَقَد سَأَلُوا مُوسي أَکبَرَ مِن ذلِک‌َ فَقالُوا أَرِنَا اللّه‌َ جَهرَةً فَأَخَذَتهُم‌ُ الصّاعِقَةُ) نساء آيه 152 و نيز ميفرمايد: (وَ اختارَ مُوسي قَومَه‌ُ سَبعِين‌َ رَجُلًا لِمِيقاتِنا فَلَمّا أَخَذَتهُم‌ُ الرَّجفَةُ) اعراف آيه 154 و در مورد سامري بمجرد يک خوار قبول مي کنند و مي‌پذيرند و قطع نظر از اينکه از اينکه آيه استفاده مي‌شود که اينها شاک بودند در دعوي سامري که منوط کردند عکوف را بر رجوع موسي، بلکه بر فرض شک بايد بسامري بگويند: ما بر طبق فرمان هارون و اطاعت او باقي ميمانيم.
(حَتّي يَرجِع‌َ إِلَينا مُوسي) و اينکه نيست مگر تمايل آنها بشرک که بعد از حضرت موسي تا زمان عيسي مدت‌هاي مديد در شرک بودند و سه مرتبه تواتر توراة موسي بکلي منقطع شد، چنانچه در کلم الطيب مفصلا از کتب وحي خود يهود نقل کرده‌ايم در مجلد اول صفحه 262 الي صفحه 270 در نه صفحه مراجعه کنيد.
87