نکته‌های تفسیر نور

جمله‌ى‌ «فَبَصُرَتْ بِهِ» معمولًا در «بصيرت» به معناى فهميدن که جمع آن «بصائر» است بکار مى‌رود، نه در «بصر» به معناى چشم که جمع آن «ابصار» است. «1» در کتاب «احتجاج طبرسى» آمده است که وقتى حضرت على عليه السلام بصره را فتح کرد، مردم‌ «1». مفردات راغب. جلد 5 - صفحه 382 دور آن حضرت را گرفتند تا سخنان او را بشنوند، چشم حضرت در ميان مردم به حسن بصرى افتاد که چيزى را يادداشت مى‌کرد. امام عليه السلام با صداى بلند او را مخاطب قرار داده و فرمودند: چه مى‌کنى؟ عرض کرد سخنان شما را مى‌نويسم تا براى ديگران بازگو نمايم. امام عليه السلام فرمودند: آگاه باشيد که هر قوم و جمعيّتى يک سامرى دارد و تو اى حسن! سامرى اين امّت هستى، تو از من آثار رسول خدا را مى‌گيرى و با هواى نفس و تفسير به رأى خودت، مکتب تازه‌اى مى‌سازى و مردم را به آن فرا مى‌خوانى. «1» بر طبق تفاسير الميزان، فرقان ونمونه، مراد سامرى از «فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ أَثَرِ الرَّسُولِ» آن است که من مقدارى از آثار موسى را فراگرفته و بر آن مؤمن شدم، سپس آن را رها کرده وگوساله را ساختم و قهراً جمله‌ى‌ «بَصُرْتُ بِما لَمْ يَبْصُرُوا» يعنى به طرحى براى انجام اين کار پى بردم که ديگران از آن غافل بودند واين معنا باحديث فوق‌مناسب‌تر است.