تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قالَ فَاذْهَبْ فَإِنَّ لَکَ فِي الْحَياةِ أَنْ تَقُولَ لا مِساسَ وَ إِنَّ لَکَ مَوْعِداً لَنْ تُخْلَفَهُ وَ انْظُرْ إِلى إِلهِکَ الَّذِي ظَلْتَ عَلَيْهِ عاکِفاً لَنُحَرِّقَنَّهُ ثُمَّ لَنَنْسِفَنَّهُ فِي الْيَمِّ نَسْفاً (97)
خلاصه چون از کشتن فارغ شد:
قالَ فَاذْهَبْ: گفت موسى به سامرى، پس بيرون رو از ميانه ما. فَإِنَّ لَکَ فِي الْحَياةِ أَنْ تَقُولَ لا مِساسَ: پس بدرستى که براى توست از عقوبت در زندگى آنکه گوئى به هر که نزديک تو آيد مس مکن مرا، يعنى دور شو که يکديگر را مس نکنيم، زيرا به حکم الهى چنين مقرر شده بود که هر که او را مس کند تب نمايد. پس بدين جهت مردمان از او متنفر شدند و ترک مکالمه و مخالطه با او نمودند و او تنها مانند حيوانات وحشى در صحراها مى‌گشت و هر که را از دور مى‌ديد مبالغه و اصرار مى‌نمود که نزديک من ميا. اين عقوبت سبحانى بود نسبت به او و اولاد او در دنيا که اکنون هم اولاد سامرى در شام مبتلا به همين حال هستند معروف به «سامريه». بعضى گفته‌اند: هر که نزديک، و او را مس مى‌نمود، سامرى و او هر دو را تب عارض مى‌شد، و اين ننگ در دنيا به شآمت ارتکاب آن فعل شنيع بود؛ اين عقوبت در دنيا.
«1» سفينة البحار، ج 1، ص 607.
«2» همان مدرک.
جلد 8 - صفحه 322
وَ إِنَّ لَکَ مَوْعِداً لَنْ تُخْلَفَهُ: و بدرستى که براى توست وعده‌اى به عذاب آخرت که هرگز تخلف نپذيرد و البته به تو خواهد رسيد. وَ انْظُرْ إِلى إِلهِکَ الَّذِي ظَلْتَ عَلَيْهِ عاکِفاً: و نگاه کن به معبودى که تو بودى هميشه به پرستش او مقيم و ثابت، يعنى گوساله. لَنُحَرِّقَنَّهُ: هر آينه البته البته بسوزانيم آن را به آتش. ثُمَّ لَنَنْسِفَنَّهُ فِي الْيَمِّ نَسْفاً: پس پراکنده سازيم خاکستر يا براده آن را در دريا پراکنده ساختنى به جهت زيادتى عقوبت و هدم مکر سامرى و اظهار غباوت گوساله‌پرستان، يعنى بدانند و دريابند آنچه توان ساخت و آن را پراکنده گردانيد بر وجهى که هيچ آثار از آن باقى نماند، صفت الوهيت بر آن اطلاق کردن، عين جهالت، و پرستش آن، محض ضلالت خواهد بود. قرائت ديگر (لنحرقنّه) منسوب به حضرت امير المؤمنين عليه السلام، يعنى آن را براده کنيم و ريز ريز گردانيم آن را و پراکنده کنيم آن را در دريا.