تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَقُولُونَ إِذْ يَقُولُ أَمْثَلُهُمْ طَرِيقَةً إِنْ لَبِثْتُمْ إِلاَّ يَوْماً (104) نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَقُولُونَ‌: ما داناتريم به آنچه مى‌گويند: إِذْ يَقُولُ أَمْثَلُهُمْ طَرِيقَةً: چون گويد تمامترين ايشان از جهت عقل، يعنى عاقلترين آنان گويد: جلد 8 - صفحه 326 إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا يَوْماً: درنگ نکرديد شما مگر يک روز. تنبيه: در اين «لبث» مفسرين را دو قول است: 1- اراده کنند مکث در دنيا را که از شدت هول آن را کوتاه شمرند و به نظر آرند. يا آنکه عالمند به مقدار عمرشان در دنيا الا آنکه وقتى مقابله و مقايسه کنند عمر دنياى خود را به عمر آخرت، مى‌يابند آن را در نهايت کمى. پس بعضى به ديگران گويند: درنگ نکرديد در دنيا مگر يک روز. عاقلترين آنها گويند: بلکه درنگ کرديد يک روز، يعنى مقدار درنگ در دنيا به قياس بقاى آخرت مانند ده روز بلکه يک روز. يا معدوم است يا به جهت تأسف زندگانى دنيا در وقتى که شدايد عذاب را معاينه ببينند و بدانند که ايشان مستحقند به سبب ضايع ساختن عمر در گمراهى و شهوت‌رانى و هواپرستى گويند. ده روز دنيا را که عمل در آن موجب زندگى ابدى و سعادت سرمدى بود از دست داديد. يا وقتى شدائد قيامت را ببينند ياد آورند ايام خوشى و سرور دنيا، تأسف خورند، پس وصف نمايند به کوتاهى. قول دوم: مراد مکث در عالم برزخ و قبر است که وقتى مقايسه کنند عذاب برزخ را، نسبت به شدت عذاب قيامت کوتاه شمرند آن را و گويند ده روز بود مکث شما. عاقلترين آنها گويد: به اندازه يک روز بوده.