1- در گزينش افراد به سرشت پاک آنها توجّه کنيد و يکى دو لغرش را ملاک ردّ انتخاب قرار ندهيد. «ثُمَّ اجْتَباهُ رَبُّهُ فَتابَ عَلَيْهِ» 2- گناه آدم، قبل از بعثت او به مقام پيامبرى بوده است. «ثُمَّ اجْتَباهُ»
3- زمان، در گزينش نقش دارد. «ثُمَّ اجْتَباهُ» ( «ثُمَّ» نشان گذشت زمان است)
4- پذيرش توبه، از شئون ربوبيت الهى است. «ثُمَّ اجْتَباهُ رَبُّهُ فَتابَ عَلَيْهِ»
5- به جاى طرد نيروهاى خلافکار، آنها را با عفو، جذب و هدايت کنيم. «فَتابَ عَلَيْهِ وَ هَدى»
6- توبه، زمينهى هدايت است. «فَتابَ عَلَيْهِ وَ هَدى»
7- پذيرش توبه، مانع بروز آثار وضعى گناه نيست. «فَتابَ عَلَيْهِ- اهْبِطا»
8- يک گناه مىتواند نسلى را در هبوط نگه دارد. «اهْبِطا مِنْها جَمِيعاً»
9- هبوط بشر، سبب بروز دشمنىها مىگردد. اهْبِطا ... بَعْضُکُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ
10- اوّلين بشارت به آدم، آمدن رهنمودهاى الهى است که با پيروى از آنها راه براى سعادت و برگشت به بهشت باز مىشود. اهْبِطا- فَمَنِ اتَّبَعَ ...
11- آمدن انبيا و هدايت الهى قطعى است. ( «يَأْتِيَنَّکُمْ» نون تأکيد دارد)
12- در مديريت و تربيت، حتّى اگر بنا به مصالحى فرمان اخراج داديم باز هم وسيلهى رشد وبازسازى او را فراهم کنيم. اهْبِطا- يَأْتِيَنَّکُمْ مِنِّي هُدىً ...
13- کسى جز خداوند نمىتواند هادى و راهنماى انسان باشد. «يَأْتِيَنَّکُمْ مِنِّي هُدىً»
«1». تفسير کبيرفخررازى.
جلد 5 - صفحه 404
14- در جهان مادّيات، بروز تضاد و تزاحم قطعى است، مهم آن است که انسان در اين بين خط الهى را گم نکند. بَعْضُکُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ... فَمَنِ اتَّبَعَ هُدايَ ...
15- انسانها در انتخاب آزادند. «فَمَنِ اتَّبَعَ»
16- خوشبختى و نجات انسان، در سايهى پيروى از اوامر الهى است. «فَمَنِ اتَّبَعَ هُدايَ فَلا يَضِلُّ وَ لا يَشْقى»