اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ کَذلِک‌َ نَجزِي مَن أَسرَف‌َ وَ لَم يُؤمِن بِآيات‌ِ رَبِّه‌ِ وَ لَعَذاب‌ُ الآخِرَةِ أَشَدُّ وَ أَبقي (127)
و همچنين جزا ميدهيم کسي که زياده روي کند و ايمان نياورد بآيات پروردگارش و هر آينه عذاب آخرت شديدتر است و بقاء آن بيشتر است.
جلد 13 - صفحه 122
(وَ کَذلِک‌َ نَجزِي مَن أَسرَف‌َ) اسراف و تبذير در مال دو معصيت کبيره است اسراف زياد مصرف کردنست در مصارف عقلايي زائد بر آنچه عقل و شرع حکم ميفرمايد و تبذير صرف مال است در مصارف غير عقلايي و غير مشروع و اسراف در عمل زياده روي در معاصي که از هيچگونه معصيتي باک نداشته باشد و کوتاهي نکند و اسراف در دين کفر و شرک و عناد و نصب عداوت با اولياء حق از انبياء و اوصياء و دعاة دين و ضلالت و اضلال ديگران و ترک فرائض و اوامر اعراض از حق و سير در طرق باطله است و جزاء آنها را هم در دنيا و هم حين الموت و هم در قبر و هم در عالم برزخ و هم در دوره رجعت و هم در صحراي محشر خواهند ديد.
(وَ لَم يُؤمِن بِآيات‌ِ رَبِّه‌ِ) آيات رب‌ّ انبياء و حجج الهيّه و کتب سماويّه و دستورات دينيّه و علماء اماميّه و دعاة حقّه است بهر کدام از اينها ايمان نداشته باشد مشمول اينکه جمله است.
(وَ لَعَذاب‌ُ الآخِرَةِ أَشَدُّ) محشر بلکه هر چه بگذرد عذابش بيشتر ميشود (عَذاباً فَوق‌َ العَذاب‌ِ).
(وَ أَبقي) بقاء و دوام آن ابدي و دائمي است دار خلود است انتهاء ندارد (تنبيه) اخبار بسياري از ائمّه اطهار در ذيل اينکه آيات رسيده ببيانات مختلفه، و مکرّر گفته‌ايم که اخبار در تفسير آيات بيان مصاديق است منافي با عموم آيات ندارد، در بعضي تعبير بنصّاب کرده، در بعضي تعبير به ترک ولاية أمير المؤمنين، در بعضي بشرک، در بعضي آيات را ائمّه اطهار شمرده، در بعضي بکثرت معاصي و اينکه اخبار در برهان نقل شده و آنچه مذکور شد شامل جميع آنها است و دوست داشتم يک جمله مختصري از خبر منسوب بأمير المؤمنين عليه السلام که مکاتبه فرمود به محمّد إبن ابي بکر بر اهل بصره راجع بعذاب قبر نقل کنم خلاصه مفادش اينکه قبر براي مؤمن روضة من رياض الجنّة و يمدّ له مدّ البصر و براي کافر حفرة من حفر النار و آن قدر ضيق ميشود که اضلاعش در هم کوفته ميشود و نود و نه تنّين بر او مسلّط ميشوند که اگر يکي از آنها در روي زمين نفخي کند تمام هوام‌ّ هلاک ميشوند و قبر همه روزه صاحبش
جلد 13 - صفحه 123
را ندا ميکند انا بيت الوحشة انا بيت الظلمة انا بيت الغربة انا بيت الدود و الهوام‌ّ تا آخر حديث که ميفرمايد:
(فان استطعتم ان تجزعوا لأجسادکم و أنفسکم مما لا طاقة لکم به فاعملوا بما أحب اللّه و اترکوا ما اکره اللّه)
و از اينکه جمله أخيره استفاده ميشود که عذاب قبر بر کلّيه ترک واجبات و فعل محرّمات است.