1- توجّه به تدبير خداوند و قانون‌مند بودن کيفر و عذاب و توجّه به سنّت‌هاى الهى، مقدمه‌ى صبر و تسبيح وتحميد است. «فَاصْبِرْ» (با توجّه به آيات قبل)
2- صبر در امور بايد به اندازه‌ى مشکلات باشد. «فَاصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ»
3- حمد و تسبيح الهى وسيله‌اى براى تقويت روحيه در مقابل لجاجت‌ها و تبليغات دشمن است. «فَاصْبِرْ- سَبِّحْ»
4- تنزيه خداوند از راه ستايش و حمد او است. «سَبِّحْ بِحَمْدِ»
5- پيرايش از بدى‌ها بر آرايش به خوبى‌ها مقدم است. تسبيح بر تحميد تقدم
«1». بقره، 45.
«2». کافى، ج 3، ص 444.
جلد 5 - صفحه 410
دارد. «سَبِّحْ بِحَمْدِ»
6- قرآن براى بيان زمان انجام تکاليف، از ابزار و معيارهاى طبيعى استفاده کرده است. قَبْلَ طُلُوعِ ... وَ قَبْلَ غُرُوبِها
7- تسبيح و حمد الهى قبل از طلوع وغروب آفتاب اثر خاصى دارد. قَبْلَ طُلُوعِ ... وَ قَبْلَ غُرُوبِها
8- اوقات خود را با ياد خدا پر کنيم تا زمينه‌اى براى ساير افکار باقى نماند. «قَبْلَ طُلُوعِ- قَبْلَ الْغُرُوبِ- آناءِ اللَّيْلِ- أَطْرافَ النَّهارِ»
9- شب، تنها براى استراحت و خواب نيست، بايد بخشى از آن را به عبادت اختصاص داد. «وَ مِنْ آناءِ اللَّيْلِ»
10- اگر ذکر خدا با ساير شرايط انجام شود، نتيجه بخش خواهد بود. «لَعَلَّکَ» «1»
11- مقام رضا، بالاترين درجه‌ى تکامل است. «لَعَلَّکَ تَرْضى»
(تکامل داراى درجاتى است: اوّل: صبر «فَاصْبِرْ»، دوّم: تنزيه خداوند وَ سَبِّحْ ... فَسَبِّحْ، سوّم: سپاس و ستايش پروردگار «وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ»، چهارم: رضا به قضاى الهى. «لَعَلَّکَ تَرْضى»)