تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ أْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلاةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَيْها لا نَسْئَلُکَ رِزْقاً نَحْنُ نَرْزُقُکَ وَ الْعاقِبَةُ لِلتَّقْوى (132)
«1» سوره توبه، آيه 85.
«2» اصول کافى، ج 2، ص 138- 137، کتاب الايمان و الکفر، باب القناعة، روايت 1.
جلد 8 - صفحه 351
وَ أْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلاةِ: و امر فرما اهل خانه و اهل دين خود را به نماز.
وَ اصْطَبِرْ عَلَيْها: و صبر نما بر بجا آوردن آن و بر امر به آن. لا نَسْئَلُکَ رِزْقاً:
سؤال نمى‌کنم تو را روزى دادن خود و خلقان را و تکليف نمى‌فرمائيم، بلکه تکليف فرمائيم تو را به عبادت و اداى رسالت، و ضامن روزى تمام خلق هستيم. نَحْنُ نَرْزُقُکَ: ما روزى دهيم تو را. خطاب به پيغمبر و مراد امت هستند، يعنى ما روزى دهيم تمام خلق را و روزى ندهيم ايشان را تا نفع بريم از آنها، بلکه هيچ نفعى از آنها عائد ما نگردد، پس ابلغ است در امتنان بر ايشان.
تنبيه: در عوالى و مجمع از حضرت باقر عليه السلام: قال: امر اللّه نبيّه ان يخصّ اهل بيته و نفسه دون النّاس ليعلم النّاس انّ لاهله عند اللّه منزلة ليست لغيرهم فامرهم مع النّاس عامّة ثمّ امرهم خاصّة.
فرمود: خداوند عزّ و جلّ، پيغمبر خود را امر فرمود که مخصوص گرداند اهل بيت خود را به امر نمودن به نماز غير از ساير مردمان، تا بر عالميان واضح و روشن شود که اهل بيت آن حضرت را نزد بارى تعالى منزلتى است که کسى ديگر از بندگان آن منزلت را ندارد. پس امر فرمود با مردمان به عموم در کريمه «و اقيموا الصّلوة» بعد از آن امر فرمود ايشان را بخصوص «1».
بنابراين مراد از «اهل» اهل بيت معصوم آن سرورند، چنانکه صدوق در عيون اخبار الرضا عليه السلام: از آن حضرت مروى است که حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله بعد از نزول اين آيه، نه ماه هر روز وقت هر نمازى، پنج مرتبه مى‌آمد به در خانه على و فاطمه عليهما السلام، مى‌فرمود: نماز، خدا رحمت کند شما را، و گرامى نداشته هيچکس از ذريه انبياء را به مثل اين کرامتى که مخصوص گردانيد ما را به آن از تمام اهل بيتشان «2».
و مجمع و قمى نيز همين حديث را آورده و در آخرش ذکر نموده «انّما يريد
«1» مجمع البيان، ج 4، ص 37- نور الثقلين، ج 3، ص 408، روايت 185 به نقل از عوالى اللئالى.
«2» نور الثقلين، ج 3، ص 410- 408 روايت 186 و 188 و 191.
جلد 8 - صفحه 352
اللّه ليذهب عنکم الرّجس اهل البيت و يطهّرکم تطهيرا» «1».
و عامه نيز به طرق مختلف همين را نقل نموده به اختلاف شش ماه يا نه ماه يا ده ماه، چنانچه ابن عقده به اسناد خود از طرق کثيره ابى برزه، ابى رافع، فخر رازى، سيوطى در تفسير منثور، همدانى در مودة القربى، ترمذى از انس بن مالک که حضرت پيغمبر مدت شش ماه هر روز مى‌آمد به در خانه على و فاطمه وقت هر نماز، و مى‌فرمود: نماز نماز اى اهل بيت، بعد آيه تطهير را تلاوت مى‌نمود «2».
وَ الْعاقِبَةُ لِلتَّقْوى: و حسن عاقبت براى پرهيزکاران است از شرک و گناهان. ابن عباس گويد: يعنى کسانى که تصديق و پيروى کنند تو را و بپرهيزند عذاب مرا.