تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) وَ أمُر أَهلَک‌َ بِالصَّلاةِ وَ اصطَبِر عَلَيها لا نَسئَلُک‌َ رِزقاً نَحن‌ُ نَرزُقُک‌َ وَ العاقِبَةُ لِلتَّقوي‌ (132) و امر فرما اهل‌ ‌خود‌ ‌را‌ بنماز و ‌بر‌ ‌خود‌ هموار کن‌ و تحمل‌ صبر نما ‌بر‌ ‌آن‌ ‌ما ‌از‌ تو طلب‌ روزي‌ نميکنيم‌ ‌ما روزي‌ ميدهيم‌ ترا و عاقبت‌ و سعادت‌ و رستگاري‌ ‌براي‌ اهل‌ تقوي‌ ‌است‌. (وَ أمُر أَهلَک‌َ بِالصَّلاةِ) اخبار بسياري‌ ‌از‌ حضرت‌ باقر ‌عليه‌ ‌السلام‌ ‌از‌ پدرش‌ زين‌‌-‌ العابدين‌ ‌عليه‌ ‌السلام‌ و ‌از‌ حضرت‌ رضا ‌عليه‌ ‌السلام‌ رسيده‌ ‌که‌ مفادش‌ اينکه‌ حضرت‌ رسالت‌ ‌پس‌ ‌از‌ نزول‌ ‌اينکه‌ آيه شريفه‌ همه‌ روزه‌ وقت‌ سحر و صبح‌ و شام‌ ميآمد درب‌ خانه‌ ‌علي‌ و فاطمه‌ و حسن‌ و حسين‌ سلام‌ ميکرد و ميفرمود: (الصلاة رحمکم‌ اللّه‌ انما يريد اللّه‌ ليذهب‌ عنکم‌ الرّجس‌ اهل‌ البيت‌ و يطهّرکم‌ تطهيرا) و ‌اينکه‌ امر خصوصي‌ ‌بود‌ و منافي‌ ‌با‌ امر عمومي‌ ‌که‌ نسبت‌ بتمام‌ امّت‌ داشت‌ نيست‌. (وَ اصطَبِر عَلَيها) اصطبار ‌از‌ باب‌ افتعال‌ بمعني‌ قبولي‌ صبر ‌است‌ تاء منقوط قلب‌ بطاء مؤلّف‌ ‌شده‌ بواسطه ص‌ ‌يعني‌ صبر ‌را‌ ‌بر‌ ‌خود‌ لازم‌ دار ‌بر‌ ‌اينکه‌ امر بصلاة ‌ يا ‌ ‌بر‌ ‌خود‌ صلوة ‌که‌ باهل‌ ‌خود‌ امر مي‌فرمايي‌. (لا نَسئَلُک‌َ رِزقاً) ‌يعني‌ (غم‌ روزي‌ مخور ‌بر‌ ‌هم‌ مزن‌ اوراق‌ دفتر ‌را‌ ‌که‌ يزدان‌ پر کند پيش‌ ‌از‌ ولد پستان‌ مادر ‌را‌). (نَحن‌ُ نَرزُقُک‌َ) خداوند رزق‌ تمام‌ بنده‌گان‌ بلکه‌ تمام‌ حيوانات‌ و طوائف‌ جن‌ ‌را‌ بمقتضاي‌ حکمت‌ معيّن‌ فرمود. (وَ فِي‌ السَّماءِ رِزقُکُم‌ وَ ما تُوعَدُون‌َ) ذاريات‌ آيه 22 و ‌در‌ حديث‌ ‌از‌ حضرت‌ رسالت‌ ‌است‌ ‌که‌ فرمود: (‌لا‌ يموت‌ نفس‌ ‌حتي‌ تستکمل‌ رزقه‌) و خبر داد بعمّار جلد 13 - صفحه 129 ‌که‌ آخرين‌ روزي‌ تو يک‌ ظرف‌ شير ‌است‌ و رزاقيّت‌ ‌از‌ صفات‌ خاصه حق‌ ‌است‌ (إِن‌َّ اللّه‌َ هُوَ الرَّزّاق‌ُ ذُو القُوَّةِ المَتِين‌ُ) ذاريات‌ آيه 51 و ‌در‌ بعض‌ اخبار دارد ‌که‌ رزق‌ حکم‌ سايه‌ دارد ‌هر‌ کجا برود ‌او‌ ميآيد و روزي‌ احدي‌ ‌را‌ بديگري‌ نميدهند لکن‌ بنده جاهل‌ تصوّر ميکند ‌که‌ روزي‌ بدست‌ ‌خود‌ اوست‌ بايد برود و هزار گونه‌ تقلّب‌ کند ‌تا‌ دست‌ بياورد و اينکه‌ امر بکسب‌ ‌شده‌ ‌براي‌ اينست‌ ‌که‌ حوائج‌ يکديگر ‌را‌ انجام‌ دهند ولش‌ و بيعار بار نيايند يک‌ روز جمعه‌ ‌که‌ تعطيل‌ ‌است‌ چه‌ اندازه‌ فسق‌ و فجور زيادتر ميشود ‌ يا ‌ ايّام‌ عيد. (وَ العاقِبَةُ لِلتَّقوي‌) پرهيز ‌از‌ عقائد فاسده‌ و اخلاق‌ رذيله‌ و اعمال‌ سيّئه‌ (تنبيه‌) ترک‌ معاصي‌ فعلي‌ نيست‌ و صدق‌ عبادت‌ نمي‌کند لکن‌ کف‌ّ نفس‌ ‌از‌ ارتکاب‌ معاصي‌ ‌از‌ افضل‌ عبادات‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌او‌ ‌را‌ ورع‌ ميگويند و حضرت‌ ‌رسول‌ ‌به‌ امير المؤمنين‌ ‌عليه‌ ‌السلام‌ ‌در‌ فضايل‌ شهر صيام‌ فرمود: (افضل‌ الاعمال‌ ‌في‌ ‌هذا‌ الشهر الورع‌ ‌عن‌ محارم‌ اللّه‌).

آیات این صفحه