تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لاهِيَةً قُلُوبُهُمْ وَ أَسَرُّوا النَّجْوَى الَّذِينَ ظَلَمُوا هَلْ هذا إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُکُمْ أَ فَتَأْتُونَ السِّحْرَ وَ أَنْتُمْ تُبْصِرُونَ «3»
لاهِيَةً قُلُوبُهُمْ: در حالى که غافل است دلهاى آنها از آنچه اراده شده.
يعنى نشنيدند قرآن را شنيدن تدبر و قبول و تفکر، و بدرستى که استماع نمودند به لعب و استهزاء در حالى که غافل بود دلهاى آنها از حقايق و معارف. وَ أَسَرُّوا النَّجْوَى: و پنهان داشتند راز خود را غايت پنهانى. الَّذِينَ ظَلَمُوا: آنانکه شرک آوردند به خدا و ستم نمودند به خود. حاصل آنکه اين جماعت در پنهانى به يکديگر گفتند: هَلْ هذا إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ: آيا نيست اين شخص مگر آدمى مثل شما و نيست مثل ملائکه. به گمان باطل خود استدلال نمودند به بشريت حضرت پيغمبر بر تکذيب در ادعاى رسالت آن سرور به جهت اعتقاد فاسد خود که پيغمبر نباشد مگر ملک، و مستلزم داشتند از اين اعتقاد فاسد انکار قرآن را که: أَ فَتَأْتُونَ السِّحْرَ وَ أَنْتُمْ تُبْصِرُونَ: آيا پس مى‌آورند سحر را و شما قبول مى‌کنيد، و حال آنکه مى‌بينيد و مى‌دانيد که سحر است.
تبصره: يکى از صفات رذيله مهلکه، غفلت و غرور است. قلب انسانى که مايه آگاهى و هشيارى است، بواسطه تراکم سرکشى و مخالفت، بتدريج صفا و نورانيت آن را منکدر نموده، بتمادى غفلت و غرور، قلب منکوس و محجوب گردد از ادراک حق و صلاح دين و دنيا و آخرت، تا به مرتبه‌اى که ظلمت سرکشى و کفر به کلى آن را فراگرفته، که ديگر مواعظ و نصايح و آيات الهيه در او تأثير ننمايد و در مقام سخريه و استهزاء برآيد و ديگران را از حق گمراه نمايد.
لذا منکرين از شدت عناد و انکار دين مبين، علاوه بر آنکه خودشان ايمان نمى‌آوردند، ديگران را از ايمان به پيغمبر و قرآن متنفر مى‌ساختند به سبب وارد کردن دو شبهه: يکى آنکه اين مدعى نبوت بشر است مثل شما، و ديگر آنچه آورده سحر مى‌باشد.
جلد 8 - صفحه 361