اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لاهِيَةً قُلُوبُهُم وَ أَسَرُّوا النَّجوَي الَّذِين‌َ ظَلَمُوا هَل هذا إِلاّ بَشَرٌ مِثلُکُم أَ فَتَأتُون‌َ السِّحرَ وَ أَنتُم تُبصِرُون‌َ «3»
دلهاي آنها مشغول بلهويات و امور باطله است و پنهاني نجوي مي‌کنند کساني که ظلم کردند آيا اينکه دعوي رسالت ميکند نيست مگر بشري مثل شما، آيا پس قبول ميکنيد سحر او را و حال آنکه شما بصير و بينا هستيد!
جلد 13 - صفحه 136
(لاهِيَةً قُلُوبُهُم) قلوب آنها تمام توجه به اينکه حيات دنيوي و زخارف او است و بکلّي از دين و آخرت غافل هستند که ميفرمايد:
«وَ ما هذِه‌ِ الحَياةُ الدُّنيا إِلّا لَهوٌ وَ لَعِب‌ٌ» عنکبوت آيه 64. و نيز ميفرمايد:
«اعلَمُوا أَنَّمَا الحَياةُ الدُّنيا لَعِب‌ٌ وَ لَهوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَينَکُم وَ تَکاثُرٌ فِي- الأَموال‌ِ وَ الأَولادِ» حديد آيه 19 و نيز ميفرمايد: «وَ مَا الحَياةُ الدُّنيا إِلّا مَتاع‌ُ- الغُرُورِ» حديد آيه 20 و غير اينها.
و بالجمله قلوب آنها غرق شهوت، و هواهاي نفساني و لهويّات است.
(وَ أَسَرُّوا النَّجوَي): اينکه هايي که قلوب آنها لاهية است بين خود نجوي و پنهاني بيک ديگر ميگويند. سپس ميفرمايد اينها کيانند.
(الَّذِين‌َ ظَلَمُوا): و مراد بعيد نيست که اکابر و رؤساء مشرکين باشند که هم ظلم به نفس کردند ايمان نياوردند، و هم ظلم به غير که مانع ضعفاء شدند، و هم ظلم به دين شرک و کفر و هزار مفسده ديگر که بالحس‌ّ و الوجدان مشاهده مي‌کنيم.
(هَل هذا إِلّا بَشَرٌ مِثلُکُم): آيا اينکه مگر بشري مثل شما نيست!- تصور مي‌کردند که رسول بايد ملک باشد. از جهت اينکه بشر تماس‌ّ با خداوند ندارد.
جواب: اولا- خداوند قدرت دارد با بشر بلکه با حيوانات تکلّم فرمايد. و ثانيا بر فرض عدم تکلّم بتوسط ملک باو وحي مي‌شود. و اگر آن هم بگوئيد: ممکن نيست پس رسول ملک هم با شما ممکن نيست تماس گيرد.
(أَ فَتَأتُون‌َ السِّحرَ): آيا مي‌آئيد سحر را يعني فريب سحر او را مي‌خوريد!
(وَ أَنتُم تُبصِرُون‌َ): و حال آنکه شما با شعور و عقل و بصيرت هستيد يک نفر مثل خود را رسولش مي‌دانيد و به سحرش مي‌گرويد خلاف عقل است.
137