تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ ما أَرْسَلْنا قَبْلَکَ إِلاَّ رِجالاً نُوحِي إِلَيْهِمْ فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ «7»
جلد 8 - صفحه 363
بعد از آن، جواب از ايراد بشريت رسول را مىفرمايد:
وَ ما أَرْسَلْنا قَبْلَکَ: و نفرستاديم اى پيغمبر پيش از تو. إِلَّا رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ: مگر مردانى را که وحى فرموديم به سوى ايشان نه ملائکه، زيرا جنس به همجنس خود مايل و انس يابد. بنابراين به مقتضاى حکمت الهيه لازم آمد که مکمل نفوس انسانيه و سائس انتظامات جامعه بشريه، يعنى انبياء، از جنس بشر باشند تا ارشاد و هدايت بندگان و نظام دين و دنياى آنان حاصل آيد و دستورات احتياجيه مکلفين را به توسط وحى سبحانى تبليغ فرمايند. فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ:
پس بپرسيد اهل ذکر را. إِنْ کُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ: اگر هستيد که نمىدانيد.
مراد اهل ذکر نزد بعضى، مفسرين يهود و نصارى باشند، لکن نزد خاصه، مراد آل محمد عليهم السلاماند نظر به روايات وارده در اين آيه شريفه: از جمله:
1- در تفسير برهان- محمد بن مسلم از حضرت باقر عليه السلام روايت نمود که: قال: قلت له: انّ من عندنا يزعمون انّ قول اللّه عزّ و جلّ فاسئلوا اهل الذّکر ان کنتم لا تعلمون انّهم اليهود و النّصارى قال: اذن يدعوکم الى دينهم قال فاومى بيده الى صدره و قال: نحن اهل الذّکر و نحن المسئولون «1».
خدمت حضرت عرض کردم: نزد ما کسانى هستند گمان مىکنند آيه شريفه «فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ» ايشان يهود و نصارى باشند، حضرت فرمود: در اين هنگام شما را مىخوانند به دين خود، پس حضرت اشاره فرمود به سينه مبارکش و فرمود: مائيم اهل ذکر و مائيم سؤال شدگان.
2- على بن ابراهيم قمى: قال ال محمّد عليهم السّلام هم اهل الذّکر «2».
3- اصبغ بن نباته از حضرت امير المؤمنين عليه السلام فرمود: مائيم اهل ذکر «3».
«1» تفسير برهان، ج 3، ص 52.
«2» مدرک سابق.
«3» مدرک سابق.
جلد 8 - صفحه 364
تتميم: اين مطلب مسلم است که پرسش مطالب علميه و حقايق دينيه، از کسانى سزاوار است که در مرتبه علمى حد کمال را دارا و اعلم زمان خود باشند. و بديهى است با بودن خانواده وحى و رسالت که مهبط وحى و مخزن علوم ربانى هستند، رجوع به غير ايشان بالضروره به حکم عقل، باطل و لغو خواهد بود، خصوصا با تصديق و اقرار به اعلميت آنان، نهايت بىانصافى و حقناشناسى است رجوع به غير ايشان «1».