اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قالُوا يا وَيلَنا إِنّا کُنّا ظالِمِين‌َ «14»
گفتند: موقعي که مشاهده عذاب کردند و راه فرار نداشتند: اي واي بر ما محقّقا ما بوديم ظلم کنندگان. ظلم سه قسم است.
اوّل: ظلم به نفس و اينکه هم مراتبي دارد، مرتبه أعلي آن عدم ايمان با اينکه حجّت از هر جهت بر آنها تمام شده بود خداوند تبارک و تعالي همه نوع اسباب هدايت را در دسترس آنها قرار داده از افاضه عقل و شعور و ادراک که گفتند: عقل رسول باطني است، و ارسال رسول و انزال کتاب، و بيان أحکام و ارائه طريق و غير اينها.
دوّم: ارتکاب معاصي که هر معصيتي استحقاق عذاب دارد بعلاوه آثار معاصي در دنيا بسيار است سياهي قلب که در خبر است: هر معصيتي يک خال سياه در قلب احداث مي‌کند، اگر رسيد بجايي که تمام صفحه قلب سياه شد مي‌فرمايد: (لا يرجي بخير و صار قلبه منکوسا) تسلّط شيطان بعد از رحمت، گرفتاريهاي گوناگون در دنيا، تسلّط ظالم بر سر آنها سلب نعم الهي، کوتاهي عمر و غير اينها.
سوّم: ظلم به غير بالاخص‌ّ به انبياء و مقرّبان درگاه الهي که در حديث قدسي مي‌فرمايد:
«و عزتي و جلالي لا يجوزني ظلم ظالم»
و در خبر است:
«الظلم ظلمات يوم القيامة»
، و دارد، گناهان مظلوم را بر ظالم بار مي‌کنند، و عبادات ظالم را به مظلوم مي‌دهند، و اگر ظالم عبادت ندارد و مظلوم هم گناهي ندارد خطاب مي‌رسد به مظلوم که: هر که را از دوستانت و بستگانت آلوده به معاصي شدند بياور و بر ظالم حمل کن تا تدارک ظلم آن شود. و از همين باب است ظلم به اهل بيت عصمت و طهارت که گناهان شيعيان و دوستان خود را بر ظالمين به آنها حمل
جلد 13 - صفحه 148
مي‌کنند.
(قالُوا يا وَيلَنا): ويل هلاکت و عذاب و بدبختي و محروميّت از مثوبات است.
(إِنّا کُنّا ظالِمِين‌َ): هم ظلم به نفس هم ظلم به غير هم ظلم به دستورات الهيّه و کتب سماويّه و حجج الهيّه.