اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَه‌ُ مَن فِي السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ وَ مَن عِندَه‌ُ لا يَستَکبِرُون‌َ عَن عِبادَتِه‌ِ وَ لا يَستَحسِرُون‌َ «19»
و از براي او است خداوند متعال، و اختصاص به او دارد هر کس در آسمانها و زمين و کساني که در پيشگاه عظمت پروردگار و مقام قرب هستند تکبر نميکنند از عبادت او و سستي ندارند.
(وَ لَه‌ُ): لام اختصاص است که مخلوق او هستند و خالق ديگري ندارند و تحت قدرت او هستند.
(مَن فِي السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ): گفتند: من از براي ذوي العقول است به خلاف ما که شامل غير ذوي العقول هم ميشود. و ذوي العقول ملائکه و جن و انس است، لکن مکرر گفته‌ايم، و آيات شريفه صراحت دارد بر اينکه که تمام موجودات از عالم عقول و نفوس و عالم أنوار تا عالم ناسوت از حيوانات و نباتات و جمادات تا عالم مادة المواد تماما عقل و شعور و ادراک دارند، و تسبيح و تحميد و عبادت دارند.
(تُسَبِّح‌ُ لَه‌ُ السَّماوات‌ُ السَّبع‌ُ وَ الأَرض‌ُ وَ مَن فِيهِن‌َّ وَ إِن مِن شَي‌ءٍ إِلّا يُسَبِّح‌ُ بِحَمدِه‌ِ وَ لکِن لا تَفقَهُون‌َ تَسبِيحَهُم ... الاية) اسري آيه 46. و غير اينکه از آيات بسيار.
(وَ مَن عِندَه‌ُ): مراد قرب مسافتي نيست بلکه قرب منزلت و رتبه و درجه است چنانچه اجزاء دولتي مراتب و درجات آنها مختلف است از نخست وزير تا پاسبان.
(لا يَستَکبِرُون‌َ عَن عِبادَتِه‌ِ): با کمال خضوع و خشوع و ميل و رغبت بنده‌گي
جلد 13 - صفحه 154
ميکنند و عبادت.
(وَ لا يَستَحسِرُون‌َ) سستي و فتور ندارند و خستگي پيدا نميکنند.