تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَمِ اتَّخَذُوا آلِهَةً مِنَ الْأَرْضِ هُمْ يُنْشِرُونَ «21»
بعد از آن توبيخ مىفرمايد مشرکين را:
أَمِ اتَّخَذُوا آلِهَةً مِنَ الْأَرْضِ: بلکه فراگرفتند خدايانى از زمين، يعنى از سنگ و چوب و معادن. هُمْ يُنْشِرُونَ: بتان زنده مىکنند مردگان را تا سزاوار پرستش باشند.
بيان: در اين آيه شريفه جنايت ديگر مشرکين را بيان فرمايد به طريق اضراب و انتقال از فنى به فن ديگر، از توبيخ در عقب تحقيق حق بدين تقرير که: خداى سبحان خلق فرمود جميع موجودات را بر منهاج حکمت و طريق مصلحت، و
«1» سفينة البحار، ج 2، ص 546.
جلد 8 - صفحه 375
تمامى مخلوقات در تحت ملکوت و فرمان اويند، و بندگان او هم معترفند به پرستش او، مقرند به ستايش او، منزه دارند ذات يگانه الهى را از آنچه لايق مقام ربوبى نيست، که از جمله آن تنزيه سبحانى است از شرک و ند و ضد و مثل. و اين مشرکان فراگرفتند خدايانى از مواد زمين مانند سنگ و چوب و معادن، بعد ردّ اعتقاد فاسد آنها را فرمايد که: اين خدايان، زنده کنند مردگان را؟ يعنى خداى قابل پرستش، بايد قادر باشد بر زنده کردن مردگان. و چون اين بتان قدرت ندارند بر زنده نمودن، پس چگونه آنها را فراگرفتيد به پرستيدن؟