اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لا يُسئَلُ عَمّا يَفعَلُ وَ هُم يُسئَلُونَ «23»
سؤال نميشود از خداوند از آنچه ميکند و بندهگان از آنها سؤال مي شود در افعال آنها. نظر به اينکه خداوند حکيم است يعني عالم به جميع حکم و مصالح است و عادل است يعني تمام افعالش از روي حکمت و مصلحت است فعل قبيح و فعل لغو و ظلم محال است از او صادر شود نه بمعني اينکه که قدرت نداشته باشد بلکه بمعني اينکه است که نميکند چنانچه در حق معصوم ميگوئيم محال است کوچکترين معصيت کند نه اينکه نميتواند بلکه نميکند. و از اينکه جهت يکي از ارکان ايمان تسليم است که گفتند:
ايمان چهار رکن دارد.
1- علم قطعي يقيني به جميع امور ديني.
2- اعتقاد و عقد قلب و دلبستگي بعقايد حقّه.
3- اقرار قلبي که کفر جحودي نباشد.
4- تسليم به جميع تقديرات الهيّه از امور تکوينيّه و تشريعيّه لذا (لا يُسئَلُ عَمّا يَفعَلُ): پس کساني که اعتراضاتي به افعال الهيّه دارند چرا مريض شد يا فقير شد، يا گرفتار بليّات شد، يا فرداي محشر گرفتار عذاب مخلّد
جلد 13 - صفحه 159
شد ايمان ندارند و منکر عدل يا حکمت الهي ميشوند.
(وَ هُم يُسئَلُونَ): چون علم به صلاح و فساد خود ندارند يا افعال قبيحه از آنها بسيار صادر ميشود و البتّه از آنها يوم الحساب سؤال ميشود و مؤاخذه ميکنند.