اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل مَن يَکلَؤُکُم بِاللَّيل‌ِ وَ النَّهارِ مِن‌َ الرَّحمن‌ِ بَل هُم عَن ذِکرِ رَبِّهِم مُعرِضُون‌َ (42)
بگو: به اينکه کفار کيست که شما را نگاه دارد و حفظ کند در شب و روز از واردات الهيه و بلاهايي که از طرف پروردگار رحمن بر شما متوجه مي‌شود بلکه اينها از ذکر پروردگار خود اعراض کننده‌اند:
(قُل): خطاب به پيغمبر است که به کفار و مشرکين بفرما:
(مَن يَکلَؤُکُم): من استفهاميه است در مقام نفي است يعني احدي نيست از اينکه آلهه شما با کساني که مورد نظر شما هستند چه انبياء سلف مثل موسي و عيسي و ساير انبيايي که مورد قبول شما هستند، يا کساني که از رؤساء و اکابر شما که شما را اضلال مي‌کنند و به آنها اعتماد داريد مثل نمرود و شداد و فرعون و آباء متقدمين شما که تقليد آنها را مي‌کنيد، و به عقيده آنها باقي
جلد 13 - صفحه 181
هستيد که بتواند شما را حفظ و حمايت کند. کلاء بمعني حفظ و حمايت است چنانچه در دعا مي‌گوئيد:
«اللهم اجعلني في کلائتک»
يعني (في حفظک و حمايتک).
(بِاللَّيل‌ِ وَ النَّهارِ): چون انسان دائما در معرض حوادث و بليّات است شب باشد يا روز چنانچه نقل از افلاطون است که گفته بود: (الحوادث سهام، و الأفلاک قسي‌ّ و الانسان هدف، و الرامي هو اللّه فأين المفر» خدمت أمير المؤمنين نقل کلام او را کردند فرمود: «فَفِرُّوا إِلَي اللّه‌ِ» الذاريات آيه 50.
(مِن‌َ الرَّحمن‌ِ) يعني بليات و حوادث و آفات و عاهات و عذابها که از جانب خداوند رحمن بر شما متوجه شود که بايد مورد رحمت او شويد خود را در مورد غضب او در مي‌آوريد.
(بَل هُم عَن ذِکرِ رَبِّهِم مُعرِضُون‌َ): بعضي گفتند: از قرآن، بعضي گفتند از مواعظ و نصايح و لکن ذکر عام است. اينها از خدا غافل هستند و از فرمايشات او و انبياء و رسل او و از کتابهاي او و از دستورات او کلا اعراض مي‌کنند و اعتناء نمي‌کنند و توجّه ندارند.