اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ هذا ذِکرٌ مُبارَک‌ٌ أَنزَلناه‌ُ أَ فَأَنتُم لَه‌ُ مُنکِرُون‌َ (50)
و اينکه قرآن ياد آورنده با برکات بسياري ما نازل فرموديم او را، آيا پس از اينکه شما انکار مي‌کنيد او را و نمي‌پذيريد!
(وَ هذا): اشاره به قرآن مجيد است که يکي از اسامي آن ذکر است.
(ذِکرٌ): اموري که قرآن بنده‌گان را متذکّر مي‌فرمايد از احوال گذشتگان از انبياء و قوم آنها. و نجات مؤمنين و هلاکت کفّار، و از بيان مصالح و مفاسد و بشارات و انذارات، و بيان احکام و غير اينها.
(مُبارَک‌ٌ): برکات قرآن بسيار است مي‌فرمايد: «وَ نُنَزِّل‌ُ مِن‌َ القُرآن‌ِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحمَةٌ لِلمُؤمِنِين‌َ» بني اسرائيل آيه 84. هم شفاء امراض جسماني به تلاوت بعض سور و آيات او و تعليق و با خود داشتن آن و حفظ از خطرات، و شفاء امراض روحي از اخلاق رذيله و صفات خبيثه و مذاهب باطله و عقائد سخيفه و اعمال سيّئه و نجات از مهالک و عقوبات و عذاب ابدي، و رحمت و مغفرت و عفو و گذشت پروردگار و نيل به سعادت و رستگاري و نعم دنيوي و اخروي. و بالجمله
جلد 13 - صفحه 191
حاوي جميع برکات است با اينکه معجزه بزرگ پيغمبر است، و معجزه بودن آن از جهات بسياري است که در مجلّد اوّل در باب مقدّمات بيان شده.
(أَنزَلناه‌ُ): مراتب نزول قرآن:
1- در عالم نورانيّت بر نور مقدّس نبوي.
2- در لوح محفوظ: «بَل هُوَ قُرآن‌ٌ مَجِيدٌ فِي لَوح‌ٍ مَحفُوظٍ» بروج آيه 21 و 22.
3- در کتاب مکنون: «إِنَّه‌ُ لَقُرآن‌ٌ کَرِيم‌ٌ فِي کِتاب‌ٍ مَکنُون‌ٍ لا يَمَسُّه‌ُ إِلَّا المُطَهَّرُون‌َ».
4- در آسمان أوّل ليلة القدر: «إِنّا أَنزَلناه‌ُ فِي لَيلَةِ القَدرِ» جملة واحدة که ليله مبارکه هم اطلاق شده «إِنّا أَنزَلناه‌ُ فِي لَيلَةٍ مُبارَکَةٍ» دخان آيه 2.
5- بر روح الامين جبرئيل.
6- بر قلب مطهّر حضرت رسالت: «نَزَل‌َ بِه‌ِ الرُّوح‌ُ الأَمِين‌ُ عَلي قَلبِک‌َ لِتَکُون‌َ مِن‌َ المُنذِرِين‌َ» شعراء آيه 193 و 194.
7- بر لسان نبي‌ّ صلّي اللّه عليه و سلّم و تلاوت آن بر امّت.
8- بر کتابت کتبه و در دسترس بنده‌گان تا دامنه قيامت و نزد حوض کوثر.
(أَ فَأَنتُم لَه‌ُ مُنکِرُون‌َ): با اينکه همه برکات و جهات اعجاز آن راهي بر انکار باقي نگذاشته جز سياهي قلب و عناد و عصبيّت و تقليد آباء.