اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَقَد آتَينا إِبراهِيم‌َ رُشدَه‌ُ مِن قَبل‌ُ وَ کُنّا بِه‌ِ عالِمِين‌َ (51)
و هر آينه بتحقيق ما عطاء فرموديم ابراهيم را رشد او را از پيش و بوديم به او دانايان.
(وَ لَقَد آتَينا): يعني اعطاء و بذل نموديم (إِبراهِيم‌َ): حضرت ابراهيم را.
(رُشدَه‌ُ): يعني رشد را به ابراهيم داديم و رشد ابراهيم از جهاتي است.
جلد 13 - صفحه 192
يک: شجاعت که يک نفر در مقابل ألوف قيام کند آنهم در باب توحيد مقابل ألوف مشرکين و خردلي خوف و وحشت پيدا نکند حتي در مقابل نمرود با او بحث کند و اثبات توحيد کند و ابطال شرک و دعوي الوهيت او.
دو: در ايمان حتّي بجايي برسد که بفرمايد: «وَ کَذلِک‌َ نُرِي إِبراهِيم‌َ مَلَکُوت‌َ السَّماوات‌ِ وَ الأَرض‌ِ وَ لِيَکُون‌َ مِن‌َ المُوقِنِين‌َ» انعام آيه 75.
سه: در اطاعت حتّي در ذبح اسماعيل.
چهار: در نبوّت و رسالت و امامت که بعد از رسول محترم أفضل از جميع انبياء و رسل بود و پيشواي جميع افراد ناس که بفرمايد: إِنِّي جاعِلُک‌َ لِلنّاس‌ِ إِماماً قال‌َ وَ مِن ذُرِّيَّتِي ... الاية» بقرة آيه 118. و مقام امامت بالاتر از مقام رسالت و نبوّت است و انبياء بعد از ابراهيم با اينکه مقام رسالت و اولو العزمي هم داشتند مثل موسي و عيسي لکن امامت بر جميع ناس نداشتند، پس از ابراهيم فقط پيغمبر أکرم و ائمّه اطهار اينکه مقام را داشتند.
پنج: در خبر دارد: از حضرت صادق عليه السلام سؤال کردند که: چرا حضرت موسي مشاهده سحر سحره را کرد: «فَأَوجَس‌َ فِي نَفسِه‌ِ خِيفَةً» و حضرت ابراهيم چون مشاهده آتش نمروديان کرد خوفي پيدا نکرد!- حضرت فرمود: ابراهيم چون در صلب او أنوار مقدّسه محمّد و آل بود و در موسي نبود.
(مِن قَبل‌ُ): ممکن است قبل از موسي و هارون باشد، يا قبل از محمّد (ص) باشد، يا قبل از مقام بلوغ و رشد بدني باشد.
(وَ کُنّا بِه‌ِ عالِمِين‌َ): که لياقت اينکه مقامات را داشت باو عنايت شد. زيرا هر کسي که به اندازه قابليّت به او افاضه مي‌شود.