اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قال‌َ لَقَد کُنتُم أَنتُم وَ آباؤُکُم فِي ضَلال‌ٍ مُبِين‌ٍ (54)
حضرت ابراهيم فرمود: هر آينه بتحقيق هستيد شما و آباء شما در گمراهي آشکار.
ضلالت دو قسم است: يک قسم اينکه حق‌ّ بر انسان مخفي مي‌شود و امر مشتبه مي‌شود مثل کسي که راه را گم کند و بيراهه رود اينکه قابل هدايت است که اگر راه نمايي او را متذکّر کند بر ميگردد، و اينها آن کفّار و مشرکين و مخالفين هستند که به راهنمايي انبياء و أوصياء و علماء پس از اقامه معجزه و دليل بر مي‌گردند و در طريق حق‌ّ وارد مي‌شوند. انبياء و ائمّه براي هدايت اينکه دسته و همچنين علماء أعلام آمده‌اند.
جلد 13 - صفحه 195
و يک قسم ضلالت هست که اينها با هزار معجزه و دليل از طريق ضلالت خود بر نمي‌گردند.
بر سيه دل چه سود خواندن وعظ || نرود ميخ آهنين بر سنگ
و اينکه است مفاد فرمايش ابراهيم (ع): «قال‌َ لَقَد کُنتُم أَنتُم وَ آباؤُکُم فِي ضَلال‌ٍ مُبِين‌ٍ» اينها قابل هدايت نيستند. لذا مي‌فرمايد: «فَذَرهُم يَخُوضُوا وَ يَلعَبُوا حَتّي يُلاقُوا يَومَهُم‌ُ الَّذِي يُوعَدُون‌َ» زخرف آيه 83. و به نوح خطاب شد: «أَنَّه‌ُ لَن يُؤمِن‌َ مِن قَومِک‌َ إِلّا مَن قَد آمَن‌َ فَلا تَبتَئِس بِما کانُوا يَفعَلُون‌َ» هود آيه 38. و به رسول محترم مي‌فرمايد: «أَ فَأَنت‌َ تُسمِع‌ُ الصُّم‌َّ أَو تَهدِي العُمي‌َ وَ مَن کان‌َ فِي ضَلال‌ٍ مُبِين‌ٍ» زخرف آيه 39. و نيز مي‌فرمايد: «أَ فَأَنت‌َ تُسمِع‌ُ الصُّم‌َّ وَ لَو کانُوا لا يَعقِلُون‌َ أَ فَأَنت‌َ تَهدِي العُمي‌َ وَ لَو کانُوا لا يُبصِرُون‌َ» يونس آيه 42 و 43.