اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قالُوا أَ جِئتَنا بِالحَق‌ِّ أَم أَنت‌َ مِن‌َ اللاّعِبِين‌َ (55)
گفتند مشرکين: آيا تو آمده‌اي ما را به هدايت حق يا آنکه تو از لعب کننده‌گاني!
سه عنوان داريم: لعب و لغو و لهو، و اينها قريب المعني هستند و در مذمت آنها و قبح آنها بلکه حرمت بسياري از مصاديق آنها آيات و اخبار بسياري داريم مثل ساز و آواز و رقص و ضرب و تار حتّي بر دائره و طشت و تصفيق (کف بر کف زدن) و قمار و لو بدون مراهنه چه به آلات معدّه باشد مثل نرد و شطرنج و عاس، و چه بغير معدّه که چهار قسم قمار است: «ثُم‌َّ ذَرهُم فِي خَوضِهِم يَلعَبُون‌َ» انعام آيه 91.
«فَذَرهُم يَخُوضُوا وَ يَلعَبُوا حَتّي يُلاقُوا يَومَهُم‌ُ الَّذِي يُوعَدُون‌َ» زخرف آيه 83.
«وَ الَّذِين‌َ هُم عَن‌ِ اللَّغوِ مُعرِضُون‌َ» مؤمنون آيه 3. «وَ إِذا سَمِعُوا اللَّغوَ أَعرَضُوا عَنه‌ُ» قصص آيه 55. «وَ يُلهِهِم‌ُ الأَمَل‌ُ فَسَوف‌َ يَعلَمُون‌َ» حجر آيه 3. و بسياري ديگر از آيات.
جلد 13 - صفحه 196
و اما الأخبار: در روايت تحف العقول:
«ما يکون منه و فيه الفساد محضا و لا يکون فيه شي‌ء من وجوه الصلاح فحرام تعليمه و تعلمه و العمل به و اخذ الاجرة عليه».
و در روايت اعمش و روايت عيون گفتند: حسنة کالصحيحة بل صحيحه است اشتغال به ملاهي را از کبائر شمرده، و در روايات قمار فرموده:
«کلما الهي عن ذکر اللّه فهو ميسر».
و در بعضي روايات:
«کل لهو المؤمن من الباطل ما خلا ثلاثة المسابقة و ملاعبة الرجل اهله.
.. الخ» و مرحوم شيخ انصاري مي‌فرمايد:
آنچه موجب شدة فرح مي‌شود که بطرش مي‌گويند اقوي حرمت او است بعد مي‌فرمايد: «و يدخل فيه الرقص و التصفيق و الضرب بالطست بدل الدف و کلما يفيد فايدة آلات اللهو». و معناي تصفيق کف بر کف زدن است. و بالجمله اقسام اينها مختلف است بعضي حرام، بعضي قبيح، بعضي مکروه و تفصيل آن در فقه ميباشد.
(قالُوا) مشرکين به ابراهيم: (أَ جِئتَنا بِالحَق‌ِّ): که دعوت به توحيد و نفي شرک مي‌کني حق است و صحيح و مطابق با واقع است.
(أَم أَنت‌َ مِن‌َ اللّاعِبِين‌َ): يا آنکه ملعبه است و بازيگري است اراده داري ما را از خدايان خود برگرداني و سرگرم کني و به اصطلاح سر بسر ما ميگذاري و فريب ميدهي و خدايان ما را از ما مي‌رنجاني و به ضلالت مي‌اندازي.