تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أُفٍّ لَکُمْ وَ لِما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَ فَلا تَعْقِلُونَ (67)
بعد از آن به جهت استهجان افعالشان و استقذار معبودانشان فرمود:
أُفٍّ لَکُمْ وَ لِما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ: گند و ننگ باد براى شما و براى آنچه مى‌پرستيد غير از ذات يگانه خداوند سبحان. أَ فَلا تَعْقِلُونَ: آيا پس خرد نداريد و نمى‌فهميد. يا پس چرا فکر نمى‌کنيد به عقل خود تا دريابيد که اين اصنام قابل پرستش و ستايش نيستند، بلکه شماها از آنها برتريد؛ زيرا داراى قواى ظاهره و
جلد 8 - صفحه 412
حواس باطنه و عقل و ادراک مى‌باشيد. و البته معبود بايد اشرف و اکمل و جامع تمام صفات کماليه و منزه از کليه نقايص باشد، و اين معبودان شما اخس و ادون موجودات هستند.
تبصره: يگانه گوهر گرانبها که در وجود انسانى وديعه گذارده شده، جوهر عقل و ادراک است که باعث امتياز انسان از حيوان، و موجب سعادت و ترقيات و دائر مدار ثواب و عقاب مى‌باشد، چنانچه کارفرما شود، يعنى غالب و قاهر بر تمام قوا، و اعضاء و جوارح مطيع و منقاد او گردند؛ هر آينه صاحبش فوز و رستگارى يابد. و اگر چنانچه مغلوب شهوات شود، البته از جاده حق و صواب منحرف شده، صاحبش گمراه و زيانکار گردد؛ لذا خداوند سبحان در آيات قرآن در مقام مذمت منکران و معاندان تذکر بدين ناطقه قدسيه مى‌فرمايد و حضرت ابراهيم عليه السلام نيز بعد از اثبات و الزام حجت و برهان بر طايفه بت‌پرستان، در مقام ملامت و سرزنش فرمايد: پس چرا تعقل نمى‌کنيد و در نمى‌يابيد راه حق و نجات و هدايت را.