1- يکى از شيوههاى دعوت مردم به دين، آگاه کردن آنان به ضرر بىدينى است.
«لا يَنْفَعُکُمْ و لا يَضُرُّکُمْ»
2- سرچشمه و انگيزهى عبادت، دستيابى به خير و يا نجات از شر است که بتها بر هيچکدام قادر نيستند. «لا يَنْفَعُکُمْ شَيْئاً وَ لا يَضُرُّکُمْ»
3- اگر زمينه مناسبى براى بيدارى پيدا شد بايد منحرفان را تحقير کرد. «أُفٍّ لَکُمْ وَ لِما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ»
4- عواطف بايد تحت الشعاع مکتب باشد. «أُفٍّ لَکُمْ» با توجّه به اينکه عموى او نيز بتپرست بود.
5- بتپرستى با عقل سازگار نيست. «أَ فَلا تَعْقِلُونَ؟» (افراد بى خرد لجوج سزاوار توبيخ هستند) «أَ فَلا تَعْقِلُونَ» 6- توحيد، انديشهاى عقلانى است. «أَ فَلا تَعْقِلُونَ»
7- کسانى به زور متوسل مىشوند که از عقل و منطق بىبهرهاند. «حَرِّقُوهُ»
«1». کافى، ج 8، ص 318.
جلد 5 - صفحه 472
8- مردان خدا تا پاى جان بر اهداف خود پايدار هستند. «حَرِّقُوهُ» سوزاندن، سختترين نوع قتل است.
9- بقاى شرک با نابودى موحّدان امکان پذير است. «حَرِّقُوهُ وَ انْصُرُوا آلِهَتَکُمْ»
10- تعصّبات نابجا، انسان را تا مرز سوزاندن پيامبر به پيش مىبرد. «حَرِّقُوهُ وَ انْصُرُوا آلِهَتَکُمْ»
11- دشمن در تحريک تودههاى ناآگاه، به مقدّسات متوسّل مىشود، «انْصُرُوا آلِهَتَکُمْ» وبه غيرت وحميّت نيز تمسّک مىجويد. «إِنْ کُنْتُمْ فاعِلِينَ»
12- خداوند، هم سبب ساز است و هم سبب سوز. «يا نارُ کُونِي بَرْداً وَ سَلاماً»
سبب ساز است، زيرا نفسِ حضرت عيسى عليه السلام را سبب زنده شدن مردگان قرار مىدهد، و سبب سوز است، زيرا سوزندگى را از آتش مىگيرد و آن را بر ابراهيم سرد و سلامت مىکند.
13- هستى شعور دارد ومخاطب قرار مىگيرد. «يا نارُ کُونِي بَرْداً وَ سَلاماً» و نفرمود:
«فجعلنا النار بردا و سلاما»
14- آثار موجودات به خواست و ارادهى الهى است. «يا نارُ کُونِي بَرْداً وَ سَلاماً»
15- نور حقّ، با نار کفر خاموش نمىشود. قالُوا حَرِّقُوهُ ... قُلْنا يا نارُ کُونِي بَرْداً
16- قدرت خداوند مىتواند همهى توطئهها را خنثى کند. «أَرادُوا بِهِ کَيْداً فَجَعَلْناهُمُ الْأَخْسَرِينَ»
17- عاقبت، حقّ پيروز است. «أَرادُوا- فَجَعَلْناهُمُ الْأَخْسَرِينَ»