تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ کَذلِکَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِينَ (88)
خلاصه حق تعالى يونس را از آن بليّه نجات داد.
فَاسْتَجَبْنا لَهُ: پس اجابت فرموديم دعاى يونس را. وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِ: و برهانيديم او را از غم و دريا و التقام ماهى، يعنى ماهى را امر فرموديم تا او را از شکم خود بيرون اندازد بر وجهى که به او ضررى نرسد. وَ کَذلِکَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِينَ: و همچنانکه يونس عليه السلام را از غم نجات داديم، نجات مى‌دهيم ايمان آورندگان را از غم که به اخلاص و خضوع به درگاه ما دعا کنند.
تتمه: حال حضرت يونس عليه السلام. در بحار: چون حق تعالى دعاى او را مستجاب نمود، ماهى او را به ساحل گذاشت. درخت کدوئى براى او رويانيد که آن را مى‌مکيد مانند شير از پستان، و در سايه آن بسر مى‌برد، و موهاى بدنش همه ريخته و پوستش نازک شده بود. و حضرت، تسبيح خدا مى‌نمود در شب و روز تا قوّت يافت و بدنش محکم شد. خدا کرمى را فرستاد که ريشه درخت کدو را خورد، درخت خشک شد. اين حال بر يونس گران آمد و محزون شد، خدا وحى فرستاد: اى يونس: چرا اندوهناکى؟ گفت: اى پروردگار، درختى که به من نفع مى‌رساند کرمى آن را خشک کرد.
حق تعالى فرمود: اى يونس، آيا اندوهناک براى درختى که نکشته‌اى و آب نداده‌اى و اعتنا به شأن آن نداشتى، و حال آنکه از آن مستغنى شده بودى؛ و اندوهناک نشدى براى صد هزار کس از اهل نينوا که مى‌خواهى عذاب بر آنها نازل شود. بدرستى که اهل شهر ايمان آوردند و پرهيزکار شدند، برگرد به سوى آنها.
چون نزديک شهر رسيد، به شبانى گفت: برو به اهل شهر بگو يونس آمده.
گفت: يونس در دريا غرق شد. فرمود: اين گوسفند تو گواهى دهد من يونسم.
چوپان به شهر آمد و گوسفند شهادت داد. پس قوم نزد حضرت شتافتند و وى را داخل شهر و به او ايمان آوردند و ايمان آنها نيکو شد. و خداوند ايشان را زنده
جلد 8 - صفحه 435
گذاشت تا اجلهاى مقدر، و امان بخشيد از عذاب خود «1».
(قصه نهم: حضرت زکريا عليه السلام).