اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ الَّذِين‌َ سَبَقَت لَهُم مِنَّا الحُسني أُولئِک‌َ عَنها مُبعَدُون‌َ (101)
محققا کساني که سبقت گرفته از براي آنها از طرف ما خوبيها اينها از آتش و جهنّم دوري پيدا مي‌کنند.
مخصوصا شاهد بر عرض سابق اينکه که در خبر دارد: آمد عبد اللّه بن زبعري خدمت حضرت رسالت عرض کرد: آيا شما نمي‌گويي اينکه که عزير و عيسي و مريم صالح بودند!- فرمود: چرا. عرض کرد: پس اينها را عبادت مي‌کردند از غير خدا پس اينها در آتش هستند پس خداوند اينکه آيه را نازل فرمود.
(إِن‌َّ الَّذِين‌َ سَبَقَت لَهُم مِنَّا الحُسني): از براي حسني درجات بسياري است درجه اعلي آن را انبياء و اوصياء انبياء دارا بودند که در مقام معرفت درجه اعلاي ايمان را داشتند، و در صفات جامع جميع اخلاق حميده و منزّه و مبرّا از جميع رذائل، و در اعمال داراي مقام عصمت و طهارت بودند آن هم بمراتب مختلفه که مرتبه اعلاي آن خاص محمّد و آل صلّي اللّه عليه و سلّم بود ثم‌ّ اولو العزم من الرّسل، ثم‌ّ المرسلين، ثم‌ّ سائر الانبياء. و دون درجه آنها اصحاب خاص‌ّ که تالي تلو مقام عصمت بودند، و پس از آنها علماء اعلام در هر عصر و زمان، و پس از آنها ساير مؤمنين از صالحين و متقين، و پس از آنها کساني که با ايمان از دنيا رفتند و آلوده به بعض صفات پست و اعمال زشت باشند ولي باعث نشده باشد که حين رحلت بدون ايمان از دنيا رفته باشند که اميد مغفرت و عفو و شفاعت در حق‌ّ آنها هست و لو در حين رحلت سخت جان داده باشند يا در قبر و عالم برزخ به بعض عقوبات گرفتار شده باشند بالاخره در قيامت نجات پيدا مي‌کنند.
جلد 13 - صفحه 249
(أُولئِک‌َ عَنها مُبعَدُون‌َ): و امّا کساني که بدون ايمان از روي تقصير از دنيا روند مشمول آيات قبل هستند و لو اعمال صالحه و اخلاق حسنه داشته باشند، غاية الامر درکات عذاب آنها در جهنّم مختلف باشد.
و امّا اگر از روي قصور باشد نه اهل جنّت و نه اهل نار.