اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لا يَسمَعُونَ حَسِيسَها وَ هُم فِي مَا اشتَهَت أَنفُسُهُم خالِدُونَ (102)
نميشنوند اينکه هايي که سبقت لهم منّا الحسني صداي جهنّم را و آنها در آنچه نفوس آنها مايل است و لذّت ميبرند هميشه مخلّد هستند.
(لا يَسمَعُونَ حَسِيسَها): حسيس صوت مخفي و سبک را گويند اشاره به اينکه است که اهل بهشت بقدري از جهنّم دور هستند با اينکه که جهنّم نعرهها دارد که ميفرمايد: «إِذا أُلقُوا فِيها سَمِعُوا لَها شَهِيقاً وَ هِيَ تَفُورُ». ملک آيه 7.
و در مجمع البحرين ميگويد: الشهقة الصّيحة، و تفور بمعني جوشش است که صداي جهنّم و لو بنحو سبک باشد نميشوند چون صدا هر چه بلند باشد هر چه دورتر انسان باشد سبک بگوش او ميرسد تا اندازهاي که ديگر صدا را نميشنود مثل اينکه صداي توپ و طيّاره و لو تا چند فرسخ برود و اگر دورتر باشند نميشنوند.
(وَ هُم فِي مَا اشتَهَت أَنفُسُهُم): شهوت بمعناي لذّت است چنانچه قوّه شهويّه جلب لذائذ ميکند، و قوّه غضبيّه دفع منافرات ميکند و لذّات بهشت دو قسم است لذائذ جسماني و لذائذ روحاني و به اندازي است که نميتوان درک نمود که ميفرمايد: «فَلا تَعلَمُ نَفسٌ ما أُخفِيَ لَهُم مِن قُرَّةِ أَعيُنٍ» سجده آيه 18. و از رسول اکرم است که فرمود:
«فيها ما لا عين رأت و لا اذن سمعت و لا خطر علي قلب بشر»
جلد 13 - صفحه 250
و ما در مجلّد سوّم کلم الطّيّب از صفحه 151 تا صفحه 165 شانزده صفحه آنچه در خور استعداد خود بود از استفاده از آيات شريفه و اخبار آل اطهار از نعم بهشتي هر دو قسمت را بيان کردهايم مستدعي است رجوع بآنجا بفرمائيد از وضع تفسير خارج است.
(خالِدُونَ): نه فقط خلود اهل بهشت در بهشت باشد بلکه جميع نعم بهشتي هميشه باقي است کم نميشود بلکه ميفرمايد: «لَهُم ما يَشاؤُنَ فِيها وَ لَدَينا مَزِيدٌ» ق آيه 36: اللهمّ ارزقنا.