تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ يَتَّبِعُ کُلَّ شَيْطانٍ مَرِيدٍ «3»
«1». مجمع البيان، ج 4، ص 70، چاپ کتابخانه آية اللّه العظمى المرعشى النجفى.
«2». تفسير برهان، ص 76، روايت 1، به نقل از امالى شيخ طوسى و نيز معادن الحکمة فى مکاتيب الائمه (چ مکتبة الصدوق تهران 1388 ه) ج 1 ص 259 بنقل از امالى شيخ طوسى.
جلد 9 - صفحه 13
شأن نزول: نضر بن حرث هميشه با پيغمبر اکرم صلّى اللّه عليه و آله مجادله نمودى، و گفتى: اين قرآن اساطير اولين است و ملائکه بنات اللّه و خدا قادر نيست بر زنده کردن مردگان پوسيده. حق تعالى در باره او و هر که تابع او بود در اين گفتار، آيه شريفه نازل و بدى عاقبتش را اخبار فرمود: «1».
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللَّهِ: و از مردمان کسى هست که از فرط کفر و عناد، جدال و نزاع کند در کتاب خدا و در آنچه حق تعالى از آن منزه و مبرى است از اسناد ولد، و عدم قدرت سبحانى بر زنده کردن مردگان، يعنى اثبات سلبيه نمايند در توحيد و قدرت و نفى شريک و ولد مخاصمه مى‌ورزند. بِغَيْرِ عِلْمٍ: بى‌دانش و معرفتى و بدون برهان و حجتى. وَ يَتَّبِعُ کُلَّ شَيْطانٍ مَرِيدٍ: و پيروى مى‌کند در آن مجادله و در احوال خود هر شيطان سرکش را که تمرد کننده است از فرمان خدا، و متجرد است براى فساد و افساد، و معرى از صلاح و اصلاح.