تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْکُمْ وَ يَعْلَمَ الصَّابِرِينَ (142) تفسير اثنا عشرى، ج‌2، ص: 261 بعد از آن مرحله امتحان را تذکر مى‌فرمايد: أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ: (ام منقطعه و اضراب است از کلام سابق و معنى آن انکار و ملامت است) يعنى بلکه پنداشتيد و گمان داريد اى مؤمنان اينکه داخل بهشت شويد، وَ لَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ‌: و حال آنکه متحقق و ظهور نيافته علم الهى در خارج، الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْکُمْ‌: آن کسانى را که جهاد کردند از شما، يعنى مجاهده شما هنوز به فعل نيامده تا علم الهى تعلق يابد به وجود آن معلوم در خارج. وَ يَعْلَمَ الصَّابِرِينَ‌: و ظهور نيافته علم سبحانى به صبر کنندگان به فرمان پيغمبر، يا صبر شما به وقوع مصائب محقق نشده تا علم به وجود آن متعلق شود، زيرا تا چيزى بوجود نيايد و متحقق الوقوع نشود، علم به آن تعلق نيابد. پس نفى علم نازل منزله نفى متعلق آنست، چه علم منتفى باشد به انتفاى معلوم. تنبيه: آيات شريفه آگاهى است به آنکه اقرار و ايمان، فقط موجب دخول بهشت نخواهد بود؛ و در مرحله آزمايش، مؤمنين حقيقى ممتاز و ثبات اشخاص در ايمان به عرصه ظهور رسد. در کتاب خرايج- از حضرت سجاد عليه السّلام مروى است: قال: فما تمدّون اليه اعينکم لقد کان من قبلکم ممّن هو على ما انتم عليه يؤخذ فيقطع يده و رجله و يصلب، ثمّ تلا ام حسبتم ان تدخلوا الجنّة (الخ) فرمود: پس آنچه را که انتظار کشد چشمان شما، واقع نشود تا ممتاز نشويد. هر آينه به تحقيق بودند پيش از شما کسانى که بر ايمان گرفته شدند، پس قطع گرديده شد دست و پاى او، و دار زده شد، با اين حال ثابت ماندند؛ پس حضرت آيه شريفه تلاوت فرمود.