تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لَقَدْ کُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَلْقَوْهُ فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ (143)
تفسير اثنا عشرى، ج2، ص: 262
شأن نزول: جماعتى بعد از جنگ بدر، تمنا کردند کاش ما حاضر مى‌شديم و در جهاد، صبر مى‌کرديم تا به يکى از دو امر فائز مى‌گرديديم: يا غلبه بر دشمنان، و يا رسيدن به شهادت. و در وقت غزوه احد، اصرار در خروج مى‌کردند؛ آيه شريفه نازل شد:
وَ لَقَدْ کُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ: و هر آينه بتحقيق بوديد شما که از روى اشتياق آرزو مى‌کرديد مرگ را. مراد مقاتله است، چه آن سبب موت است، مِنْ قَبْلِ أَنْ تَلْقَوْهُ: پيش از آنکه مشاهده کنيد اسباب آن را و ببينيد شدت آن را، فَقَدْ رَأَيْتُمُوهُ: پس بتحقيق ديديد اسباب مرگ را، وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ: و حال آنکه شما نگاه مى‌کرديد و مى‌ديديد ياران و خويشان خود را که کشته مى‌شدند در واقعه احد. آيه شريفه در مقام توبيخ و ملامت است نسبت به اين جماعت، که قبلا تمنا مى‌نمودند فائز شدن را، وقتى پيش آمد نمود واقعه احد، همين اشخاص به مشاهده کارزار فرار کردند. چقدر فرق است ميان گفتار و کردار.